İman və mənəviyyat

İnanç, ibadət və ruhi yol axtarışına dair hekayələr. · 37 hekayə

Görüntü

Allahın dostu

Səs
Şəkil
Mətn

Yaşlı bir adam ayaqqabısı olmayan bir uşaq görür, ona rəhmi gəlir və uşağa bir cüt ayaqqabı alır.

Uşaq ayaqqabıları əlinə alıb bir müddət onlara baxır, sonra başını qaldırıb soruşur:

— Sən Allahsan?

Yaşlı adamın əlləri titrəyir, gözləri dolur:

— Yox, ay bala, mən sadə bir insanam.

Uşaq bir az düşünür, sonra astaca deyir:

— Onda sən Allahın dostusan. Bu gecə ağlaya-ağlaya Allaha ayaqqabılarımın olmadığını demişdim.

İbrət: Bəzən Allahın köməyi yaxşı insanların əli ilə yetişir. Kiminsə duasına cavab olmaq sənin də əlində ola bilər.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Allahın rizası

Səs
Şəkil
Mətn

Hacə Ubeydullah Əhrar deyir:

«Allahın rizasına aparan bütün yolları araşdırdım; ən qısasının insanları sevindirmək olduğunu gördüm.

Allahın rizasından uzaqlaşdıran bütün yolları araşdırdım; ən təhlükəlisinin qəlb qırmaq olduğunu gördüm.»

İbrət: Allahın rizasını qazanmağın ən qısa yolu insanları sevindirməkdir. Qəlb qırmaq isə insanı Onun rizasından uzaqlaşdırır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Allahın verdiyi nemətlər

Səs
Şəkil
Mətn

Allah kimə nə nemət veribsə, ondan necə istifadə etdiyinə də baxacaq:

güc veribsə — ədalətinə;

məqam veribsə — mərhəmətinə;

sərvət veribsə — əxlaqına;

hüzur veribsə — şükrünə;

ömür-gün yoldaşı veribsə — sədaqətinə;

övlad veribsə — onu necə yetişdirdiyinə.

İbrət: Hər nemət həm də bir imtahandır. Sənin kimliyini qazandıqların deyil, onlardan necə istifadə etdiyin göstərir.

Stories are taken from open Internet sources; illustrations were created with AI.

Az yeyən və düz gedən

Səs
Şəkil
Mətn

Az yeyənin həkimlə, düz gedənin hakimlə işi olmaz.

“Az yeyənin həkimlə işi olmaz” — yəni insan yeməkdə həddi aşmasa, ölçülü qidalansa, sağlamlığını daha yaxşı qoruya, həkimə daha az ehtiyac duya bilər. Burada “az yemək” ac qalmaq deyil, nəfsinə hakim olub qədərində yemək deməkdir.

“Düz gedənin hakimlə işi olmaz” — insan dürüst, ədalətli və qanuna uyğun yaşayarsa, başqasının haqqına girməzsə, mübahisə və hüquqi problemlərlə daha az qarşılaşar. Buradakı “düz getmək” həm doğru yolla getmək, həm də vicdanlı və düzgün davranmaq mənasındadır.

İbrət: Yeməkdə ölçülü, davranışda düzgün ol — nə həkimə, nə də hakimə ehtiyacın olsun.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Doğru yoldan ayrılmamaq

Səs
Şəkil
Mətn

Bir adam işləmədən, avara gəzib mirasdan qalanı xərcləyə-xərcləyə yaşayır. Axırda bu həyatdan bezib padşahın yanına gəlir, dürüst yaşamaq üçün ondan yol göstərməsini istəyir. Padşah bir qədər düşünüb deyir:

— Bu ağzınacan zeytun yağı ilə dolu küpü götür, bir damla da tökmədən şəhərin o başına apar. Bircə damla töksən, boynunu vurduracağam.

Ona nəzarət etmək üçün yanına iki əsgər qoşur.

Adam bütün gücünü toplayıb, zəkasını işə salıb bir damla belə tökmədən küpü şəhərin o biri başına çatdırır. Sonra geri dönüb yenə padşahın hüzuruna çıxır: «Padşah sağ olsun, əmrinizi qüsursuz yerinə yetirdim» — deyir. Padşah «Şəhərdə nə gördün, nələrə şahid oldun?» deyə soruşur. O gün şəhərdə bazar qurulmuşdu, izdiham o qədər idi ki, iynə atsan yerə düşməzdi.

Buna baxmayaraq adam padşaha belə cavab verir: «Padşah sağ olsun, canımın hayına qalıb küpdəki yağı yerə tökməmək üçün elə diqqətli idim ki, gözümü bir an belə küpdən ayırıb ətrafa baxa bilmədim. Bu səbəbdən nə bir kimsəni gördüm, nə də bir hadisəyə şahid oldum.»

Padşah bu dərsdən sonra könül rahatlığı ilə adama tövsiyəsini verir: «Əgər gördüyün hər işdə, sənə verilən hər vəzifədə belə diqqətli olsan, özünü işinə versən və Allahın da gözünün daim üzərində olduğunu ağlından çıxarmasan, heç vaxt doğru yoldan ayrılmazsan.»

İbrət: Gördüyü hər işə tam diqqətlə yanaşan, üstəlik Allahın onu gördüyünü unutmayan insan doğru yoldan azmaz.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Dua gəlib tapsın səni

Səs
Şəkil
Mətn

Ağsaqqallarımız buyurublar ki, sən —

bir yoxsulun dayağı, bir fəqirin döyə biləcəyi qapı, bir yetimin başını sığallayan əl, bir uşağın ayağında başmaq ol. Darda qalana yol aç, işi çətinə düşənə kömək et ki, ehtiyac duyduğun dua özü gəlib səni tapsın.

İbrət: Möhtaca əl uzadan, yetimin başını sığallayan insan özü də duaya layiq olur. Yaxşılıq etdiyin əl bir gün sənə də açılar.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Dərviş qaşıqları

Səs
Şəkil
Mətn

Bir gün dərvişdən soruşdular:

— Əsl sevənlərlə sevgidən yalnız söz edənlər arasında fərq nədir?

— Gözləyin, indi sizə göstərəcəyəm, — dedi dərviş.

Sözdə sevən bir neçə adamı çağırıb onlar üçün süfrə açdı. Qonaqlar yerlərini tutandan sonra süfrəyə isti şorba, ardınca isə «dərviş qaşıqları» adlanan qeyri-adi uzun qaşıqlar gətirildi. Dərviş şərtini bildirdi:

— Şorbanızı bu qaşıqların ucundan tutub yeyəcəksiniz.

Adamlar razılaşdılar. Lakin qaşıqlar elə uzun idi ki, şorbanı ağızlarına çatdıra bilmirdilər. Hər dəfə şorba üstlərinə tökülür, onları yandırırdı. Axırda ac və xəcalətli halda süfrədən qalxdılar.

Sonra dərviş həqiqi sevginin nə olduğunu bilənləri çağırdı. Üzləri nurlu, gözləri məhəbbətlə dolu insanlar gəlib süfrəyə oturdular. Dərviş onlara da eyni şərti dedi. Bu dəfə mənzərə başqa idi: hər kəs qaşığını doldurub qarşısındakına uzatdı, biri o birini yedirtdi. Süfrə şənliklə doldu, hamı qarnı tox və şükür içində ayağa qalxdı.

Qonaqlar dağılandan sonra dərviş sual verənlərə üz tutdu:

— Gördünüzmü? Həyat süfrəsində yalnız özünü düşünən ac qalar. Qardaşını, dostunu düşünüb ona əl uzadan özü də doyar. Həyat bazarında həmişə alan deyil, verən qazanar.

İbrət: Həyat süfrəsində yalnız özünü düşünən ac qalar, qarşısındakını yedirən isə özü də doyar. Verən həmişə qazanır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Dərviş əbası

Səs
Şəkil
Mətn

Bir gün yaralı bir quş padşahın hüzuruna gəlib bir dərvişin onun qanadını qırdığından şikayətləndi. Padşah dərvişi dərhal yanına çağırtdı.

— Bu quş səndən şikayətçidir. Niyə onun qanadını qırdın? — deyə soruşdu.

Dərviş özünü müdafiə etməyə çalışdı:

— Şah sağ olsun, mən bu quşu ovlamaq istədim. Yaxınlaşdım, o qaçmadı. Üstünə getdim, yenə yerindən tərpənmədi. Təslim olacağını düşünüb tutmaq istədiyim an qaçmağa cəhd etdi — elə o vaxt da qanadı qırıldı.

Padşah üzünü quşa çevirdi:

— Bu adam haqlıdır. Sən niyə qaçmadın? O, üstünə qəflətən hücum etməmişdi. Yaxınlaşdığını görüb vaxtında uça bilərdin. İndi isə hüzuruma gəlib şikayət edirsən.

Quş özünü haqlı çıxarmağa çalışdı:

— Onu dərviş qiyafəsində gördüyüm üçün qaçmadım. Ovçu olsaydı, dərhal uçub gedərdim. Amma «dərvişdən zərər gəlməz, onlar Allahdan qorxar» deyə düşündüm.

Padşah bir an susdu, sonra əmr verdi:

— Quş haqlıdır. Dərvişin qolunu qırın!

Quş dərhal etiraz etdi:

— Xahiş edirəm, belə etməyin!

— Nədən? — deyə padşah soruşdu.

— Qolunu qırsanız, sağalandan sonra yenə eyni şeyi edər. Ən yaxşısı, üstündəki dərviş əbasını çıxartdırın ki, mənim kimi quşlar bir daha aldanmasın.

İbrət: Müqəddəs görünmək insanı müqəddəs etmir. Libasa yox, əmələ bax — paltar adamı dərviş etmir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Dərvişin üst-başı

Səs
Şəkil
Mətn

Dərvişdən soruşdular:

— Üst-başın niyə belə səliqəsizdir?

Dərviş cavab verdi:

— İç dünyamı gözəlləşdirməklə o qədər məşğulam ki, üst-başıma fikir verməyə vaxtım qalmır.

İbrət: Daxili aləmini gözəlləşdirən insan zahiri qüsurları ölçü meyarına çevirməz. Çünki insanı gözəl edən geyimi deyil, qəlbinin təmizliyi və ruhunun işığıdır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Ey Allahım, dərdlərimizə çarə et

Səs
Şəkil
Mətn

Rəhman və Rəhim adınla dərdlərimizə çarə et,

Qəffar və Təvvab adınla günahlarımızı bağışla, tövbələrimizi qəbul et,

Rəzzaq adınla ruzimizə bərəkət ver,

Şafi adınla xəstələrimizə şəfa ver,

Fəttah adınla xeyirli qapılar aç.

İbrət: İnsan acizliyini anlayıb ürəkdən dua edəndə könlü rahatlıq tapır. Dua ümidini və Allaha güvənini dilə gətirir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Ey Allahım, əvvəlcə dağa-daşa ver

Səs
Şəkil
Mətn

Qədim türk ellərində belə bir dua varmış:

— Ey Allahım, əvvəlcə dağa-daşa ver, meşəyə, heyvanlara, suya ver. Ondan sonra insanlara, qapı qonşuma, möhtac olana ver. Əgər qalarsa, ən sonda mənə ver!

İbrət: Əsl comərd əvvəl başqasını, sonra özünü düşünər. Bu duada bir xalqın bölüşmək, başqasına pay ayırmaq ənənəsi yaşayır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Həcc ziyarəti

Səs
Şəkil
Mətn

Həcc ziyarətinə gedən bir adam şeytana daş atmaq vaxtı çatanda daşı özünə vurmağa başlayır. Bunu görən bir gənc heyrətlə soruşur:

— Ay dayı, niyə özünü daşlayırsan?

Adam cavab verir:

— Oğul, bizim buradakı şeytanla nə işimiz var? Əvvəl öz içimizdəki şeytanı daşlamalı, nəfsimizi tərbiyə edib özümüzü təmizləməliyik.

* * *

Hərarət oddadır, sacda deyildir,

kəramət başdadır, tacda deyildir.

Hər nə axtarırsansa, özündə axtar,

Qüdsdə, Məkkədə, hacda deyildir.

İbrət: Əsl mübarizə kənardakı şeytanla yox, insanın öz nəfsi ilədir. Kəramət daşda-tacda deyil, insanın öz içindədir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Halal tikə

Səs
Şəkil
Mətn

Un təzə, su tərtəmiz olsa da, maya xarabdırsa, xəmir yaxşı gəlməz. Belə xəmirdən də yaxşı çörək çıxmaz.

Sağlam xasiyyətli övlad yetişdirmək üçün onu halal tikə ilə bəsləmək lazımdır.

— İmam Qəzali

İbrət: Uşağın mənəvi tərbiyəsi süfrəsinə qoyulan tikədən başlayır. Halal qazanc və təmiz ruzi sağlam əxlaqın təməlidir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Haqqın qüdrəti

Səs
Şəkil
Mətn

Haqqın nə qılıncı əyilər, nə də biləyi bükülər.

İbrət: Haqq əyilməz, ona güc çatmaz. Zaman keçər, hakimiyyət dəyişər, sonda yenə haqq öz yerini tapar.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Haram pul

Səs
Şəkil
Mətn

Bir gün yolla gedərkən qarşımda gedən birinin əlindən yerə bir miqdar pul düşdü. Adətən belə hallarda «pulunuzu saldınız» deyə xəbərdarlıq edərdim, amma bu dəfə şeytana uydum, pulu yerdən götürüb cibimə qoydum.

Evə gələndə əhvalatı həyat yoldaşıma danışdım.

— Bir az da üstünə qoy, gedək kinoya, — dedi. «Olsun» dedim. Həftə sonu kinoya getmək qərarına gəldik.

Xanım təkid etdi: «İndi söz verirsən, amma sonra birdən imtina edərsən; yaxşısı budur, biletləri elə indidən onlayn al ki, arxayın olaq.» «Olsun» dedim və biletləri internet vasitəsilə aldım.

Mən təmir ustasıyam. Varlı bir müştərim zəng vurub şənbə günü bağına gəlməyimi istədi, görüləsi işləri vardı. Bazar günü gəlməyi təklif etdim, razı olmadı. Kino biletlərini də tərs kimi şənbəyə almışdıq. Beləcə, yaxşı bir qazancdan oldum.

Xülasə, şənbə günü gəldi. Biz xanımla evdən çıxmağa hazırlaşarkən gözlənilmədən qapı önündə qayınanam və qayınatamla rastlaşdıq.

«Kinoya gedirik» deyib yolumuza davam edəcəkdim ki, xanım məndən cəld tərpənib «Kinoya gedirik, gəlin siz də bizimlə gedək» deyəndə nə qədər çarəsiz olduğumu anladım.

Qayınanam ictimai nəqliyyatı bəyənmədiyi üçün kinoteatra taksi ilə getməli olduq. Taksi pulu da, təbii ki, məndən.

Kinoteatra çatdıq. İki dənə də əlavə bilet aldım. Üstəlik kino başlamazdan əvvəl hər kəs üçün bir qutu popkorn da almalı oldum — ayrı cür olmaz axı, kürəkən hamını qonaq etməlidir, çünki yolda pul tapıb! O popkornlara verdiyim pul qədər hətta qurbanlıq ət alanda belə xərcə düşməmişdim. Popkorn qutularını sürətlə boşaltdığımızdan film əsnasında gedib yenilərini almağa məcbur oldum. Bir sözlə, o tapdığım pula görə çox bədəl ödədim, amma cəzam hələ bitməmişdi. Demə, görəcəklərimiz hələ irəlidə imiş.

Nəhayət, kino bitdi, küçəyə çıxdıq. Çıxdıq, amma nə çıxdıq! Köhnə tanışlarımdan birinə rast gəldim. Aramızda köhnədən ədavət olduğu üçün qayınatamla qayınanam yanımda olsa da, o mənə bir-iki acı söz dedi. Buna dözə bilmədim. Dava düşdü. Düşdü, nə düşdü! Mən ona, o mənə — vur ki, vurasan. Qayınatam da işə qarışdı. Qısası, polis gələnə qədər mənim burnum, qayınatamın da qolu qırılmışdı. Polis məntəqəsində davamızı sülhlə bitirsək də, aldığımız xəsarətlərə görə həm özümün, həm də qayınatamın xəstəxana xərcini ödəmək mənim boynuma düşdü.

Bu yaxınlarda yenə yolla gedirdim. Gördüm ki, biri qabaqda dönər alır. Satıcı pulun qalığını qaytararkən qəpiklər yerə düşdü. Adam əyilib qalığı yerdən götürmədi. Dözə bilməyib dedim: «Ay qardaş, heç olmasa özünü düşünmürsən, bu pulu tapacaq adamı düşün; camaatın başını bəlaya salma, xahiş edirəm, o pulu yerdən götür.»

İbrət: Alın təri ilə qazanılmayan pul insana xeyir gətirməz; çox vaxt tapdığından qat-qat artığını itirərsən. Halal olmayana əl uzatma.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İnam uğurun yarısıdır!

Səs
Şəkil
Mətn

Bir məktəb direktoru bir neçə müəllimi otağına çağırıb deyir:

— Siz bizim ən yaxşı, ən bacarıqlı müəllimlərimiz olduğunuz üçün seçdiyimiz bir qrup ən zəkalı, bacarıqlı şagirdi sizin öhdənizə veririk. Vəzifəniz növbəti bir il ərzində onlara çox yaxşı təhsil verib daha yüksək səviyyəyə qaldırmaqdır. Sizə uğurlar diləyirəm.

Müəllimlər, şagirdlər və valideynlər bu təşəbbüsü çox gözəl fikir sayıb dərs ilinin bitməsini səbirsizliklə gözləyirdilər.

Nəhayət, dərs ili bitdi. Keçirilən sınaqlardan sonra məlum oldu ki, həmin şagirdlər şəhərin digər məktəbliləri ilə müqayisədə daha yüksək nəticə göstərmişdilər.

Direktor müəllimləri təbrik etdi və dedi: «Sizə bir etirafım var. Sizə həvalə etdiyimiz o şagirdlər heç də ən bacarıqlı uşaqlar deyildi — orta səviyyəli idilər. Onları biz təsadüfən seçmişdik.»

Bunu eşidən müəllimlər qürurlanıb şagirdlərin uğurunu öz peşəkarlıqlarının nəticəsi saymağa başladılar.

Direktor sözünə davam etdi: «Bir etirafım da var. Siz də ən bacarıqlı müəllimlər deyildiniz! Adlarınızı da bir torbaya doldurduğum kağızların arasından təsadüfən seçmişdim. Siz inandığınız üçün uğur qazandınız.»

İbrət: İnam insanın daxilindəki gücü üzə çıxarır. Ondan yaxşı nəticə gözləmək bəzən həmin nəticəyə aparan ilk addım olur.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İşsiz şeytan

Səs
Şəkil
Mətn

Bir dərviş fikrə dalmışdı. Birdən şeytanın yanında sakitcə oturduğunu görüb soruşdu:

— Niyə belə sakit oturmusan, heç kimə zərər vermirsən?

Şeytan yorğun halda başını qaldırdı:

— Siz insanlar bir-birinizə o qədər zərər verir, elə əzab çəkdirirsiniz ki, mənə iş qalırmı?

İbrət: İnsanlar bir-birinə o qədər zülm edir ki, şeytana iş qalmır. Pisliyin çoxu kənardan yox, öz içimizdən gəlir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Kainat işığı

Səs
Şəkil
Mətn

Britaniyalı rəssam Uilyam Holman Hantın «Kainat işığı» əsəri London Kral Akademiyasında nümayiş etdirilir. Rəsmdə gecə vaxtı bir əlində fənərlə qapı önündə dayanmış, filosof görünüşlü bir adam təsvir olunub. Adam o biri əli ilə qapını döyür və onun açılacağı ümidi ilə gözləyir.

Rəsmi araşdıran bir sənətşünas Hanta müraciət edib soruşur: «Gözəl rəsmdir, amma mənasını anlaya bilmirəm. Adamın döydüyü qapı heç açılmayacaqmı? Bəlkə qapının dəstəyini çəkməyi unutmusunuz?»

Hant gülümsəyib cavab verir:

— Bu, adi qapı deyil, insan qəlbinin qapısıdır. Yalnız içəridən açıldığı üçün bayır tərəfində dəstəyi yoxdur. İçəridəki açmasa, oraya girə bilməzsiniz.

İbrət: Qəlbin qapısı yalnız içəridən açılır. Sevgi və xeyir zorla girmir — onları içəri sən özün buraxmalısan.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Kilsə zəngi

Səs
Şəkil
Mətn

Qədim zamanlarda bir ölkədə belə bir qayda varmış: sadə bir insan öləndə kilsə zəngi bir dəfə, zadəgan öləndə iki dəfə, kralın yaxınlarından biri öləndə üç dəfə, kralın özü öləndə isə dörd dəfə çalınarmış.

Günlərin bir günü insanların haqq-ədalət tapmaq ümidi ilə üz tutduğu məhkəmə bir vətəndaşı haqsız yerə məhkum edir. Həmin gün kilsənin zəngi beş dəfə çalınır.

Camaat çaşqınlıq içində kilsəyə gəlib soruşur: «Keşiş əfəndi, kraldan da önəmli kim var ki, kilsə zəngi beş dəfə çalındı?»

Keşiş: «Əlbəttə var — ədalət. Bu gün ədalət öldü» deyə cavab verir.

İbrət: Ədalət ölərsə, kraldan da böyük bir şey ölür. Haqqın yanında dur ki, zülm cəzasız qalmasın.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Molla və alim

Səs
Şəkil
Mətn

Başqa məmləkətlərin birindən Teymurləngin yanına bir alim gəlir; tərcüməçi vasitəsilə çox söhbət etdikdən sonra bu məmləkətin alimləri ilə görüşmək istədiyini bildirir. Teymur bütün alimləri yığır. Ancaq bu alimlərdən heç biri əcnəbi alimlə mübahisəyə girişməyə cəsarət etmir. Axırda onların bu qədər qorxduğunu görən Molla mübahisəni öz üzərinə götürür.

Məclis qurulur. Əcnəbi alim yerdə bir dairə çəkib üzünü Mollaya tutur. Molla bir az fikirləşib dairəni iki yerə bölür. Görür ki, alim dinmir. Bir cızıq da çəkib dördə bölür, üç hissəsini özünə tərəf çəkir, bir hissəsini isə əcnəbi alimə verən kimi hərəkət edir. Əcnəbi alim razılaşır. Sonra alim əlini arxası yerə doğru yumulu halda tutub Molladan cavab gözləyir. Molla da əlini tam əksinə, barmaqlarını yerə doğru tutmaqla cavab verir. Alim buna da razı olur.

Üçüncü dəfə alim özünü göstərib yeyir kimi hərəkət edir. Molla da tez cibindən bir yumurta çıxarır və qollarını quş qanadı kimi çırpır. Alim gülərək Mollanın əlindən öpür. Molla gedir.

Teymur tərcüməçi vasitəsilə alimdən soruşur:

— Bu işarələrlə nə demək istəyirdiniz? Biz heç nə anlamadıq.

Alim deyir: «Dünya haqqında fikirlər müxtəlifdir. Mən yerdə o dairəni çəkməklə yer kürəsinin yumru olduğunu deyib sizin alimin bu barədə fikrini bilmək istədim. Maşallah sizin alimə, tez kürənin ekvatorunu çəkdi, sonra dördə bölüb üç hissəsinin su, bir hissəsinin quru olduğunu bildirdi. Sonra mən kürə üzərindəki bitkilərin həyatı haqqında onun fikrini soruşdum. Aliminiz buna da düzgün cavab verdi — bütün bitkilərin yağış və günəş şüaları sayəsində yaşadığını dedi.»

«Üçüncü sual kimi insan və heyvanlar haqqında fikrini bilmək istədim; o da tez bir yumurta ilə quşların da bu cinsə aid olduğunu mənə xatırlatdı.»

Alim gedəndən sonra Teymur Mollanı çağırıb alimlə sual-cavabını soruşur.

Molla deyir: «Eh, alim... Mən də elə bildim ki, doğrudan da dərin adamdır. O, lap sarsaq, qarınqulunun biriymiş ki... Əvvəl yerdə bir dairə çəkib mənə dedi ki, ay indi burada bir tava qayğanaq olaydı. Mən də tez yarı bölüb dedim ki, hamısını sənə verməzlər, biz də varıq. Gördüm aşnam razı olmur. Tez bir də ortadan bölüb üç payını özüm götürdüm ki, görməmişlik eləsən, belə olar. Kişi gördü ki, qayğanaq əldən gedir, razı oldu. İkinci dəfə əlini göyə tutdu ki, bir qazan plovla necəsən.

Mən də əlimi üzüaşağı tutub dedim: üstündə qarası olsa, yeyərəm. Üçüncü dəfə qarnını mənə göstərib dedi: yoldan gəlmişəm, acam. Mən də tez cibimdən yumurtanı çıxartdım ki: canın üçün, mən özüm səndən də acam, özü də cibimdə bircə yumurta var, heç üz vurma, verə bilməyəcəyəm.»

İbrət: Eyni işarə hər kəsin öz dünyasına görə fərqli oxunur. İnsan qarşısındakını çox vaxt öz düşüncəsinin güzgüsündə görür.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Möcüzənin qiyməti

Səs
Şəkil
Mətn

(Olmuş əhvalat)

Valideynlərinin kiçik qardaşı Oliver haqqında danışdıqlarını eşidəndə Lizanın səkkiz yaşı var idi. Qızcığazın bildiyi tək şey o idi ki, qardaşı çox ağır xəstədir və ata-anasının onun müalicəsi üçün pulu yoxdur.

Yalnız çox bahalı bir əməliyyat Oliveri xilas edə bilərdi. Onlara borc verəcək bir kimsə də yox idi. Liza atasının pıçıltı ilə gözüyaşlı anasına çarəsizcə «indi onu ancaq möcüzə xilas edə bilər» dediyini eşitdi.

Qız otağına keçib şkafda gizlətdiyi şüşə qabı çıxardı. Yığdığı pulları yerə töküb bir neçə dəfə saydı. Sonra qəpikləri yenə qaba yığdı, qapağını bağladı və arxa qapıdan çıxıb aptekə yollandı.

Əczaxanaya çatan kimi içəri girdi və səbirlə əczaçının ona diqqət yetirməsini gözləməyə başladı. Əczaçı məşğul idi, başı söhbətə qarışmışdı. Liza müxtəlif hərəkət və səslərlə diqqətini çəkmək istəsə də, adam səssiz qaldı. Nəhayət, qızcığaz pulunun bir hissəsini qabdan çıxarıb şüşə piştaxtaya çırpdı. Əczaçı diksindi:

— Qızım, sən nə istəyirsən? — deyə əsəbi halda soruşdu və cavabını gözləmədən əlavə etdi: — Bu dəqiqə uzun müddətdir görmədiyim qardaşımla söhbət edirəm.

— Mən də sizinlə qardaşım haqqında danışmaq istəyirəm, — deyə Liza da eyni əsəbiliklə cavab verdi. — O xəstədir... Onu sağaltmaq üçün mənə möcüzə lazımdır.

— Nə? Möcüzə istəyirsən? — deyə əczaçı daha da qıcıqlandı.

— Onun adı Oliverdir, beynində bəd bir şey böyüyür. Valideynlərim deyir ki, indi onu yalnız möcüzə xilas edə bilər. Deyin, bir möcüzənin qiyməti nə qədərdir?

— Biz burada möcüzə satmırıq, qızım. Bağışla, amma sənə kömək edə bilməyəcəyəm, — deyə əczaçı bir az yumşaq səslə dilləndi.

— Baxın, mənim pulum var. Yetməsə, qalanını da tapıb gətirərəm. Sadəcə möcüzənin qiymətini deyin.

Bu ana qədər söhbəti kənardan izləyən, zövqlə geyinmiş bir adam — əczaçının qardaşı — əyilib Lizadan soruşdu:

— Sənin qardaşına necə bir möcüzə lazımdır?

— Bilmirəm, — deyə Liza cavab verdi. — Mən sadəcə onu bilirəm ki, o, həqiqətən xəstədir, atam-anam onun əməliyyata ehtiyacı olduğunu deyir. Valideynlərimin əməliyyat üçün pulu olmadığından mən öz pulumu xərcləməyə qərar vermişəm.

— Nə qədər pulun var? — deyə adam soruşdu.

— Bir dollar on bir sent, — deyə Liza ağır-ağır cavab verdi. — Bu, mənim bütün pulumdur, amma lazım olsa, bir az da artıra bilərəm.

— Bir dollar on bir sent... Nə gözəl təsadüf, — deyə adam gülümsədi. — Bu, elə tam olaraq sənin kiçik qardaşına lazım olan möcüzənin qiymətidir.

Adam qızdan pulu aldı, əlindən tutub dedi:

— Məni evinizə apar. Qardaşını görmək, valideynlərinlə danışmaq istəyirəm. Baxaq görək, məndə qardaşına lazım olan möcüzə varmı.

Bu gözəl geyimli adam tanınmış neyrocərrah doktor Karlton Armstronq idi.

Əməliyyat pulsuz başa çatdı və çox keçmədən Oliver yenidən evinə döndü. Ana və ata çox məsud idilər. Ana pıçıltıyla ataya dedi: «Bu, əsl möcüzə oldu. Görəsən, əməliyyat neçəyə başa gələcəkdi?»

Liza gülümsədi. Möcüzənin qiymətini o yaxşı bilirdi: bir dollar on bir sent, bir də qardaşını xilas edəcək möcüzəyə sarsılmaz inam.

İbrət: İnam möhtəşəm bir qüvvədir. Bəzən bir uşağın saf inamı bir insanın xeyirxahlığı ilə görüşəndə möcüzə yaranır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Müsibət nədən gəlir

Səs
Şəkil
Mətn

Dərvişdən soruşurlar:

— Müsibət nədən gəlir?

Dərviş deyir:

— Gözünü yoxla gör, harama baxmısanmı?

— Dilinə, qulağına nəzər sal: qeybət etmisənmi, dedi-qodu dinləmisənmi?

— Əlini yoxla gör, harama əl uzadıb ruzinə haram qatmısanmı?

— Ayağını yoxla gör, olmamalı olduğun yerə getmisənmi?

İbrət: Başımıza gələnin kökünü çox vaxt öz əməllərimizdə tapmaq olar. Gözünü, dilini, əlini və addımını yoxla.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Müsibət və nemət

Səs
Şəkil
Mətn

Əgər müsibət səni Allaha yaxınlaşdırırsa, nemətdir.

Əgər nemət səni Allahdan uzaqlaşdırırsa, müsibətdir.

İbrət: Səni Allaha yaxınlaşdıran çətinlik nemət, Ondan uzaqlaşdıran nemət isə müsibətdir. Əsas olan rahat yaşamağın deyil, hansı yolla getməyindir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Niyə dünyanın son gününü gözləyirsiniz?

Səs
Şəkil
Mətn

Bir gün Amerikada universitetlərin birində müəllim dərsə başlayarkən tələbələrə belə müraciət edir:

— Bir anlıq düşünün ki, bu gün dünyanın son günüdür. Sabah bu vaxt artıq hər şey bitəcək. Xilas olmaq şansınız da yoxdur. Belə olsa, nə edərdiniz?

Tələbələr müxtəlif cavablar verir:

— İbadət edər, Allahdan günahlarımın bağışlanmasını diləyərdim.

— Bütün sevdiklərimlə vidalaşardım.

— Qalan vaxtımı ailəmə həsr edərdim.

— Anama və ya atama baş çəkərdim.

— Son dəfə bütün sevdiyim yeməkləri yeyərdim.

— Doyunca yatardım.

— Son dəfə meşədə gəzər, yaşıllıqdan zövq alardım.

— Son dəfə günəşin çıxmasını və batmasını seyr edərdim.

— Axşam ulduzları seyr edərdim.

— Ən sevdiyim yeməyi hazırlayar, sevdiyim bütün insanları axşam yeməyinə dəvət edərdim.

— Həyatda ən çox getmək istədiyim yerə gedər, ölümü orada gözləyərdim.

— Xətrinə dəydiyim insanları axtarıb tapar, məni bağışlamaları üçün onlardan üzr istəyərdim və sair.

Müəllim deyilən cavabların hamısını lövhəyə yazır, sonra gülərək:

— Uşaqlar, bütün bunları etmək üçün niyə dünyanın son gününü gözləyirsiniz?

İbrət: Yaxşılıq etmək üçün son günü gözləmə. Sevdiyini söylə, bağışla, əzizlərinin qədrini bu gün bil.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Oruclu olmaq

Səs
Şəkil
Mətn

Bir neçə gənc Ramazan ayında yaşlı bir kişinin bir guşədə oturub yemək yediyini görür. Yaxınlaşıb lağla soruşurlar:

— Xeyir ola, dayı, yemək yeyirsən, oruclu deyilsənmi?

Yaşlı adam: — Əlbəttə, orucluyam, sadəcə su içib yemək yeyirəm.

Gənclər gülür: — Bu nə cür oruc tutmaqdır?

Yaşlı adam deyir:

— Orucluyam. Yalan danışmıram, heç kimə pis gözlə baxmıram, adamları ələ salmıram, israf etmirəm, heç kimi alçaltmıram, qeybət etmirəm, başqasının malına göz dikmirəm. Xəstəliyimə görə yalnız ac qala bilmirəm.

Sonra gənclərdən soruşur:

— Bəs siz necə, oruclusunuzmu?

Gənclər xəcalətlə başlarını aşağı salırlar:

— Yox, biz oruclu deyilik, sadəcə yemək yemirik.

İbrət: İnsan yeməkdən çəkinib yalandan, qeybətdən, həqarətdən və pis əməldən çəkinmirsə, orucun mənəvi ruhunu tam yaşamır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Ömür yolum

Səs
Şəkil
Mətn

Ömrüm boyu işıq saçar həyatıma arzularım

İllərimə nur ələyər xoş ovqatlı hər sabahım

Ümidlərim azalanda ,çoxalanda qayğılarım

Yol göstərən pənahımdır uca Tanrım-- qibləgahım!

Xoşbəxt odur-- sağlam ola, təmiz qəlbli insan ola

Əməlləri gözəl, dürüst, tutduğu yol düzgün ola

Öz nəfsinə qalib olub, xoş niyyətə sadiq ola

Çətin gündə nicatımdır uca Tanrım-- ümidgahım!

Möcüzələr sərgilənər təbiətin naxışında

Həyat məna kəsb eləyər hərənin öz baxışında

Hikmət parlar hər sınağın, çətinliyin arxasında

Həyatımdır, varlığımdır uca Tanrım-- səcdəgahım!

Etibar Siracsoy

Qab-qacağınızı yuyarkən dua edin

Səs
Şəkil
Mətn

Qab-qacağınızı yuyarkən dua edin. Yuyulacaq qablarınızın olduğu üçün şükür edin. Çünki bu, yeməyə bir şeyinizin olduğunu, kimisə doyurduğunuzu, kiminsə qayğısına qaldığınızı, yemək hazırlayıb süfrə açdığınızı göstərir.

O anda yuyulacaq bir qabı belə olmayan, süfrə açacağı heç kimi olmayan insanları düşünün.

İbrət: Adi görünən nemətlərin də qədrini bil. Yuyulacaq qabın varsa, deməli, süfrənə yemək gəlib, kimisə doyurmusan. Şükür etməyi unutma.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Qismət olarsa görüşərik

Səs
Şəkil
Mətn

Həmişə «görüşərik» deyən adam indi «qismət olsa, görüşərik» deyir. Burada bir qəriblik var. Mən dəyişməmişəm, ona münasibətim də əvvəlki kimi istidir. Onunla yenə böyük məmnuniyyətlə görüşmək istərdim. Amma bu «qismət olsa» sanki aramızda bir sədd olub. Mən onun qismətindən xəbərsizəm, o da mənimkindən. Görəsən, bu iki qismətin bir-birindən xəbəri varmı, öz aralarında razılaşıb bizi görüşdürə bilərlərmi?

Bəlkə qismətdən heç nə gözləmək lazım deyil? Bəlkə bu da “gözdən uzaq, könüldən iraq” dedikləridir?

Heç sevmədim mən bu «qismət olsa» ifadəsini.

İbrət: Sevdiklərinlə arana soyuqluq buraxma. «Qismət olsa» deyib təxirə salma — bu gün görüş, bu gün könül al.

Bəxtiyar Siracov

Qurban əti

Səs
Şəkil
Mətn

Beşinci sinifdə oxuyurdum. Kimsəyə möhtac deyildik. Bənna işləyən atam mənzil-tikinti kooperativinə üzv olmuşdu. “Altı-yeddi aya öz evimizə köçərik” deyə ümidlə gözləyirdik.

Bir gün səhər qorxunc bir silkələnmədən oyandıq. Zəlzələ olmuşdu. Çox şükür, nə bizdə, nə də yaxın ətrafımızda pis bir şey olmamışdı. Binamızdakı heç kimə zərər dəyməmişdi. Amma evimiz, canımız salamat olsa da, bu hadisə ailəmizə başqa bir dərd gətirmişdi: zəlzələ nəticəsində inşaat işləri dayanmış, atam işsiz qalmışdı.

Nə qədər qənaət etməyə çalışsaq da, atamın arabir tapdığı təmir işlərindən qazandığı pul evimizi dolandırmağa çatmırdı.

Qış boyu atama iş tapılmadı. Ümidlə gedir, üzülərək geri dönürdü.

Ramazan bayramına bir neçə gün qalmışdı. Atam evə sevinclə gəldi — iş tapmışdı. «Sənədlərini hazırla, gəl» demişdilər. Sevinclə xəbər verib ildırım sürəti ilə evdən çıxdı. «Bu gün çatdırmalıyam» dedi.

Bir neçə saat keçmişdi ki, qapı qonşumuz təlaşla içəri girdi. Üzündə ürküdücü bir ifadə vardı.

— Qorxmayın, amma atanız kiçik bir qəzaya uğrayıb, — dedi.

Xəstəxanaya gələndə atamın üzü sap-sarı idi. Qolu və ayaqları sarğılı idi. Qırmızı işıqda sürətlə gələn bir maşın atamı vurmuşdu. Biz sağ olduğuna dua edəndə, atam gözlərindən axan yaşı utana-utana gizlətməyə çalışaraq: «Niyə sağ qaldım, yükünüzü artırdım» deyirdi.

Bir müddət sonra atam evə gəldi. Sobamız yanmırdı, evimiz soyuq idi. Bir neçə qonşumuz bələdiyyəyə zəng edib bizim üçün kömür istəmişdi. «Olmaz» demişdilər — əvvəlcədən qeydiyyatdan keçmək lazım imiş.

Beləcə, «şəkərsiz» Ramazan bayramımız da gəlib keçdi. Bütün çətinliklərə baxmayaraq hava bir az isinmiş, atamın qolundakı sarğı açılmışdı, amma ayağı hələ sarğılı idi.

Ardınca Qurban bayramı gəldi. Ürəyimdə düşünürdüm: «Binamızda on iki mənzil var, bir çoxu qurban kəsəcək. Necə olsa bizə də bir pay verərlər, anam da sevdiyim ət yeməklərindən bişirər.» Mən pəncərədən seyr edəndə qarşıdakı boş ərazidə qurbanlar kəsildi, soyuldu, ləyən-ləyən ət evlərə daşındı. Hər qapı açılanda evlərdə qovrulan ətin ləzzətli qoxusu bizim evə qədər yayılırdı. Amma nə yazıq ki, bizə bir tikə ət gətirən belə olmadı.

Bu arada nənəm bayramımızı təbrik etmək üçün kənddən zəng vurdu. Danışanda səsimdən narahat olduğumu hiss etdi. İsrarla, təlaşla: «Atanın halı pisləşdi?» deyə soruşdu.

«Yox» dedim yavaşca. «Qonşular bizə qurban əti vermədilər.»

Yay aylarında kəndə, nənəmgilə gedərdik. Onun bir inəyi, beş-altı da toyuğu vardı. İnəyi yaxşı süd verirdi. Sağanda nənəm ona mahnılar oxuyardı.

Bayramın üçüncü günü səhər tezdən qapımız döyüldü. Gələn nənəm idi. Sevinərək onu qarşıladıq. Ağlaya-ağlaya hamımıza sarıldı. «Quzularım, ay quzularım, sizə çoxlu ət gətirdim» dedi.

Soyuducunu ağzınacan ətlə doldurduq. Bacım tez ətləri doğradı. Ət bişəndə yayılan ləzzətli qoxu iki gündür qabaran iştahımı daha da körükləyirdi. Ağzım sulana-sulana gəlib ocağın başında durdum. Süfrəni gözləməyə səbrim qalmamışdı. Çəngəli götürüb ətə batırdım. Üfürə-üfürə tikəni ağzıma aparırdım ki, atamın nənəmə dediyi sözlər az qala qulaqlarımı deşdi:

— Ah, ana, ah! Niyə kəsdin o inəyi?

Ürəyim bulandı, başım gicəlləndi. Əlimdəki çəngəli atıb qaçaraq çölə çıxdım. Nənəmin ümidi, mahnılar oxuya-oxuya sağdığı o inək mənim canım ət istədi deyəmi kəsilmişdi?

Süfrə quruldu, qolumdan çəkib israrla oturtdular. Yenə çəngəli istəksiz və utana-utana batırdım. Tikə boğazıma ilişib qalmışdı. Gözümdən yaş töküldü. «Nə oldu, nəyin var?» deyə soruşdular.

— Dişimmm!… — dedim. — Dişim çox ağrıyır.

İbrət: Bayram hamının bayramı olanda əsl bayramdır. Özümüz bolluq içində yaşayarkən süfrəsində bir tikə ət belə olmayanları unutmamaq insanlıq borcumuzdur.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Qırx çıxarma

Səs
Şəkil
Mətn

Türk ellərində doğuşdan sonra ana ilə körpənin qırx gün evdən çıxmaması, evə qonaq qəbul edilməməsi adəti var. Deyilənə görə, bu adətin kökü Göytürklər dövrünə gedib çıxır.

Qırx gün tamam olanda ana-balanı yaxın qohumlardan birinin evinə qonaq çağırarmışlar. Ev sahibi körpəyə rəmzi hədiyyələr verərmiş: ömrü boyu ruzisi bol olsun deyə xırda pul; saçı ağaranadək yaşasın, ürəyi yumşaq olsun deyə pambıq; ağzı şirin, üzü gülər olsun deyə şəkər; evinə bərəkət gəlsin deyə düyü; ağzının dadı qaçmasın deyə duz; qarnı tox, canı sağlam olsun deyə yumurta.

İbrət: Adətlərimizin hər birində bir xeyir-dua, bir sevgi gizlənir. Körpəyə verilən hədiyyələr əslində ömrünə tutulan gözəl arzulardır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Ramazan duası

Səs
Şəkil
Mətn

Uca Allah etdiyimiz duaları qəbul etsin, ruzimizə bərəkət qatsın, xəstələrimizə şəfa versin, günahlarımızı bağışlasın, önümüzdə xeyirli qapılar açsın, qəlblərimizi sevgi və mərhəmətlə doldursun!

Ramazan bayramınız mübarək olsun!

İbrət: Ürəkdən edilən dua insana ümid verir, qəlbində mərhəmət oyadır. Bərəkət, şəfa və bağışlanma diləmək insanı Yaradana yaxınlaşdırır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Sən özün yardım et, uca Allahım!

Səs
Şəkil
Mətn

Hüzursuz olana, evsiz qalana,

Yetim olana, kimsəsiz qalana,

Möhtac olana, ac-susuz qalana,

Xəstə olana, əli darda qalana,

Könlü yarda olana, gözü yolda qalana,

Ümidsiz olana, çarəsiz qalana,

Qəflətdə olana, nursuz qalana,

Arzusu olana, xəyallar qurana,

İmansız olana, Sənsiz qalana —

Sən özün yardım et, uca Allahım!

İbrət: Çarəsizin, kimsəsizin, ümidsizin son sığınacağı Yaradandır. Dua insanın ən dərin ehtiyacını dilə gətirir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Şeytanı daşlama

Səs
Şəkil
Mətn

Həcc ziyarətində olan biri şeytana daş atma vaxtı gələndə daşı atmaq əvəzinə onunla özünü döyməyə başlayır. Ətrafındakı bir cavan heyrətlə soruşur:

— Ay dayı, niyə daşla özünü döyürsən?

Adam belə cavab verir:

— Oğul, bizim buradakı şeytanla nə işimiz var? Əvvəl öz içimizdəki şeytanı daşlamalı, nəfsimizi tərbiyə edib özümüzü təmizləməliyik.

İbrət: Əsl mübarizə kənardakı şeytanla yox, insanın öz nəfsi ilədir. Özünü paklamaq başqasını qınamaqdan çətin, amma dəyərlidir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Şəhadət şərbəti içmək

Səs
Şəkil
Mətn

Osmanlı dövründə döyüşdə ağır yaralanıb can verən əsgərlərə son nəfəslərində ağızları şirin olsun deyə şərbət içirərmişlər. Həkimlər zəmzəm suyu ilə hazırlanmış bu şərbəti kiçik çəlləklərdə özləri ilə daşıyarmışlar. “Şəhadət şərbəti içmək” ifadəsi də buradan yaranıb.

İbrət: Hər ifadənin arxasında bir tarix, bir fədakarlıq dayanır. Dilimizdəki sözlər keçmişimizin yaddaşını daşıyır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Əlifim nöqtələndi

Səs
Şəkil
Mətn

Türkiyə türkcəsində «elifim noktalandı» kimi bir ifadə var. Bu ifadə əski Osmanlı yazısında «əlif» (ا) hərfi ilə «hə» (ه) hərfinin yan-yana yazılmasından (اه) yaranır. «Əlif»dən sonra gələn «hə» biçimcə nöqtəni xatırlatdığı üçün «əlifim nöqtələndi» deyilir və bu, məcazi mənada «nəşəm kədərə döndü» anlamını verir. Çünki «əlif» hərfi uzun, incə görünüşü ilə sərbəstliyi və gözəlliyi, «hə» hərfi isə bükük, sanki əzilmiş görünüşü ilə sıxıntı və çöküşü ifadə edir.

Bu iki hərf yan-yana gələndə “ah” sözü yaranır.

İbrət: Bəzən bir hərfin, bir anın dəyişməsi sevinci kədərə çevirir. Dilimizdəki hər ifadə bir duyğunun, bir hekayənin izini daşıyır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Əlin işdə, ümidin Allahda

Səs
Şəkil
Mətn

Keçmiş zamanlarda bir dərviş varmış. Günlərinin çox hissəsini tənhalığa çəkilib ibadətlə keçirərmiş. Ancaq camaata möhtac olmağı da xoşlamazmış, ona görə günün bir hissəsini işə ayırarmış: bir az işləyər, əlinin zəhməti ilə qazandığı pula çörək alar, ehtiyacından artığını isə kasıblara paylayarmış.

Bir gün yenə səhrada ibadətlə məşğul ikən gözü bir tülküyə sataşır. Tülkünün ayaqları şikəst imiş, sürünə-sürünə güclə irəliləyirmiş. Dərviş öz-özünə fikirləşir: «Görəsən, bu tülkü nə ilə dolanır? Vəhşi heyvanlar ov hesabına yaşayır, ov üçün isə iti ayaq gərəkdir. Bu biçarənin ayağı yoxdur. Görəsən, Allah bunun ruzisini haradan yetirir?»

Bu fikirdə ikən görür ki, uzaqdan bir aslan ovladığı ceyranı dişində sürüyə-sürüyə gətirir. Aslan ovunu yerə qoyub parçalayır, doyunca yeyir, sonra qalığını orada qoyub uzaqlaşır. Bayaqdan pusquda duran şikəst tülkü sürünə-sürünə gəlir, ətdən yeyib qarnını doyurur.

Dərviş heyrətlənir, aslanın vasitəsilə tülküyə ruzi yetirən Allaha həmd edir. Sonra düşünür: “Bu tülkü heç nə etmədən ruzisini tapırsa, Allah mənim də ruzimi yetirər. İşə sərf etdiyim vaxtı ibadətə ayırıb daha çox savab qazana bilərəm. Bundan sonra işləməyəcəyəm. Tülküyə aslanın əli ilə yemək yetirən Allah mənim də ruzimi verər.”

Həmin gündən dərviş işin daşını atır, gecə-gündüz özünü ibadətə verir. Amma nə qədər gözləsə də, ruzi gəlmir. Nə qapısını döyən olur, nə bir tikə çörək gətirən. Dərviş gündən-günə əriyir, bir dəri, bir sümük qalır.

Nəhayət, taqətdən düşdüyü bir gün qeybdən bir səs eşidir:

— Sənə sağlam bədən, güclü qol, iti ayaq verdim. Sən isə özünü şikəst bir tülküyə bənzətdin. Niyə aslana yox, tülküyə tay tutursan özünü? Niyə başqasının artığına göz dikirsən? Qalx, aslan kimi çalış, ruzini özün qazan. Qoy əlsiz-ayaqsızlar səndən umsun. Həm özün ye, həm möhtaca yedizdir.

Dərviş etdiyindən utanır, tövbə edib əvvəlki həyatına qayıdır. Yenidən əlinin zəhməti ilə ruzi qazanır, başqasına yük olmaq fikrindən birdəfəlik əl çəkir.

İbrət: Gücü olduğu halda möhtacın payına göz dikən adam təvəkkül etmiş olmur — sadəcə tənbəlliyini imanla pərdələyir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Ən gözəl nəsib

Səs
Şəkil
Mətn

Dərvişdən soruşdular:

— İnsana nəsib ola biləcək ən gözəl şey nədir?

Dərviş dedi:

— Səni dinləmək istəyən birinə rast gəlməkdir.

İbrət: Səni səmimi qəlbdən dinləmək istəyən birinə rast gəlmək böyük nemətdir. Dinlənildiyini hiss etmək sevilmək kimidir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.