Təmsillər və məsəllər

Qorxaq, eyni zamanda lovğa bir ovçu bir aslanın ardınca düşüb gəlib bir meşəyə çatır və qarşısına çıxan odunçudan soruşur:

— Qardaş, buralarda bir aslana, yaxud onun izinə rast gəldinmi?

Odunçu:

— Aslanın özünü gördüm; istəsən, gəl səni onun olduğu yerə aparım.

Rəngi ağarmış ovçu:

— Yox, canım, sağ ol. Mən əslində aslanın özünü yox, izini axtarırdım.

İbrət: İnsanı sözü yox, sınaq anındakı hərəkəti tanıdır. Uzaqdan aslan axtaran çox olar, onunla üz-üzə gələndə isə çoxu geri çəkilər.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir gün eşşək meşənin şahı olur. Bir neçə gün keçmiş qanun verir: hamı axşam saat altıda yatmalı, sübh saat altıda oyanmalıdır. On iki saat ərzində meşədə tam sakitlik hökm sürməli, qanunu pozan isə cəzalandırılmalıdır.

Bu minvalla bir müddət meşədə səs-səmir kəsilir.

Bir gün xoruz səhər saat beşdə oyanıb banlamağa başlayır. Meşədə aləm bir-birinə dəyir. Dərhal məhkəmə qurulur və eşşəyin hökmü ilə xoruz edam olunur. O gündən şahın qorxusundan heç kəs qanunu pozmağa cürət etmir.

İllər ötür, eşşək qocalıb taqətdən düşür. Meşənin bir küncünə çəkilib ölümünü gözləyir. Şir onun yanına gəlib hal-əhval tutur, sonra soruşur:

— Sən artıq axır günlərini yaşayırsan. Bilmək istəyirik: axşam altıda yatmağı, səhər altıda durmağı əmr edən o qanunun hikməti nə idi? Biz neçə dəfə qiyam qaldırıb onu ləğv etmək istədik, amma meşədə asayiş pozular deyə əl saxladıq. Öz-özümüzə dedik ki, yəqin bu qanunda bizim anlamadığımız bir hikmət var.

Eşşək gülümsəyib cavab verir:

— Doğrusu, elə mən özüm də illərdir buna təəccüb edirəm: eşşəkliyimdən çıxardığım bu qanuna meşənin vəhşi heyvanları niyə qoyun kimi boyun əydilər?

İbrət: Mənasız qanunu ayaqda saxlayan onu verənin gücü yox, tabe olanların susqunluğudur. Əmrin arxasında həmişə hikmət yox, bəzən sadəcə eşşəklik durur — soruşmaqdan çəkinmə, çünki cavabsız sual ən köhnə cəfəngiyatı da qanuna çevirir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir səyyah fillərin saxlandığı yerdən keçərkən dayanıb təəccüblə baxır: bu nəhəng heyvanların hər biri ön ayağından qısa bir iplə qazığa bağlanıb. Nə zəncir var, nə qəfəs. İstəsələr, ipi asanlıqla qırıb qaça bilərlər, amma heç buna cəhd də etmirlər. Səyyah yaxınlıqdakı təlimçidən bunun səbəbini soruşur.

Təlimçi belə izah edir:

— Fillər balaca olanda onları saxlamaq üçün belə bir ip bəs edir. Nə qədər dartınsalar da, ipi qıra bilmirlər. Böyüyəndə də elə bilirlər ki, gücləri çatmayacaq. İpin hələ də onları saxlaya biləcəyinə inanırlar.

Adam bunları eşidəndə heyrətə gəlir. Təsəvvür edin: bu heyvanlar hər an azad ola biləcəkləri halda bunun mümkün olmadığına inanaraq durduqları yerə bağlanıb qalmışdılar.

İbrət: Bizi çox vaxt ip yox, keçmiş uğursuzluqların doğurduğu inamsızlıq bağlayır. «El nə deyər» qorxusunu qırmadan azad olmaq mümkün deyil.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İki uzunqulaq yolla gedir. Görürlər ki, ağacda bir meymun oturub. Deyirlər, gəl bu meymuna sataşaq: soruşaq ki, sənin dostun var, ya yox? «Var» desə, deyərik «hansı axmaq səninlə dostluq edir?»; «yoxdur» desə, deyərik «hansı axmaq səninlə dost olar?» Ağaca yaxınlaşıb soruşurlar: «Meymun, sənin dostun var?» Meymun yuxarıdan ona sataşmaq istəyən uzunqulaqlara baxıb deyir:

— Hara baxıram, hamısı eşşəkdir; kimlə dostluq edim?

İbrət: Başqasını alçaltmaq üçün qurduğu tələyə bəzən insan özü düşür. Sataşmaq istəyən axırda özü gülünc vəziyyətdə qalır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir milçək çini qablar dükanını dağıtmaq istəsə, buna gücü çatmaz. Ancaq bir öküzün qulağına girsə, təlaşa düşən öküz bütün dükanı dağıda bilər.

Həmin milçək mövhumatın, yalanın və qərəzin rəmzidir. Öküz isə düşünmədən hərəkət edən cahil insanı təmsil edir.

İbrət: Kiçik bir yalan cahilin qulağına çatanda böyük fəlakətə səbəb ola bilər. Bunun qarşısını almaq üçün bilikli olmaq, eşitdiklərini ölçüb-biçmək və mənəvi dəyərlərə sadiq qalmaq lazımdır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Aslan yazmağı öyrənənədək bütün hekayələr ovçunu tərifləyəcək.

Afrika atalar sözü

İbrət: Hekayəni danışan çox vaxt özünü qəhrəman göstərir. Öz həqiqətini dilə gətirməsən, səni başqaları öz bildikləri kimi tanıdar.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Əfsanəyə görə, Nəmrud (Bibliyada adı çəkilən Şinar hökmdarı) zülmünə mane olduğunu düşündüyü İbrahim peyğəmbəri oda atıb cəzalandırmaq istəyir. Meydanın ortasında nəhəng bir tonqal qalatdırır. Tonqalı görən bütün canlılar qaçmağa üz tutur.

Bu arada bir qarışqa ağzında bir damla su ilə təlaşla tonqala doğru qaçmağa başlayır.

Onu görən başqa bir qarışqa soruşur:

— Belə təlaşla hara qaçırsan?

— Eşitmədinmi, Nəmrud İbrahim peyğəmbəri oda atacaq? — deyə su daşıyan qarışqa narahatlığını gizlətmir.

— Yəqin, sən o tonqalı görməmisən. Nəhəng bir tonqaldır, qaçmaqdan başqa çarə yoxdur. Ağzındakı bu bir damla su iləmi o tonqalı söndürəcəksən? — deyə ikinci qarışqa istehza ilə soruşur.

Su daşıyan qarışqa cavab verir:

— Söndürə bilməsəm də, heç olmasa, kimin tərəfində olduğum bəlli olar.

İbrət: Əlindən çox şey gəlməsə də, haqqın yanında ol. Sevdiyin insanın dar günündə yanında olmağın özü də qiymətlidir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Tısbağadan soruşurlar:

— Bu yaxınlıqdakı kəndə nə qədər vaxta gedib çatarsan?

— Yağışı, palçığı, küləyi, eniş-yoxuşları nəzərə alsaq, üç günlük yoldur, amma mən altı günə çataram... — deyə tısbağa cavab verir.

Altı gündən sonra baxıb görürlər ki, tısbağa hələ kəndə çatmayıb. Axtarıb nəhayət onu yolun yarısında tapırlar: — Xeyir ola, üç günlük yolu altı günə də gələ bilməmisən? — deyə təəccüblə soruşurlar.

Tısbağa pərişan halda deyir:

— Heç soruşmayın, dostlar. Yağışı, palçığı, küləyi, eniş-yoxuşu nəzərə aldım, pis adamları isə unutdum. Hər dəfə bir az sürətimi artıranda məni tutub arxası üstə çevirdilər.

İbrət: Həyatda hər çətinliyi hesablamaq olar, amma pis niyyətli insanları yox. Allah səni irəli getməyə qoymayanlarla yox, dəstək olanlarla qarşılaşdırsın.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.