Dostluq və insan münasibətləri

Evimin yaxınlığındakı bir fermada iki at saxlanılır. Uzaqdan baxanda bu atlar digərlərindən heç nə ilə seçilmir. Amma yaxına gələndə çox maraqlı bir şey görürsən: atlardan biri kordur. Sahibi ona qıymayıb onun üçün təhlükəsiz və rahat bir tövlə tikdirib. Təkcə bu, öz-özlüyündə olduqca heyrətamiz addımdır.

Atlara yaxınlaşanda zınqırov səsi eşidərsiniz. Zınqırov o biri, daha kiçik və sağlam atın yüyənindən asılıb. Kor at bu səsdən dostunun harada olduğunu bilib onun ardınca gedir.

Bu iki dostu diqqətlə izləsəniz, görərsiniz ki, zınqırovlu at həmişə kor atın harada olduğunu yoxlayır; kor at da öz növbəsində zınqırovun səsinə qulaq verib yavaş-yavaş sağlam atın ardınca düşür.

Zınqırovlu at hər axşam tövləyə qayıdarkən arabir dayanıb geri baxır ki, kor dostunun zınqırov səsini eşidə biləcəyi qədər yaxın olduğuna əmin olsun.

İbrət: Rəbb bizi çətin anda tək qoymur; ehtiyacımız olanda köməyi bir insanın əli ilə göndərir. Bəzən o köməkçi olmaq isə bizim payımıza düşür.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Allah heç kimi başqalarının həyatına qarışacaq qədər işsiz qoymasın!

İbrət: İstənməyən məsləhət bəzən kömək əvəzinə yük olur. Yaxşılıq etmək adı ilə başqasının həyatına qarışmaq çox vaxt zərər gətirir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir gün məktəblərin birində müəllimə şagirdlərinə istədikləri mövzuda hekayə yazmağı tapşırdı və ən gözəl hekayənin müəllifinə bir cüt çəkmə hədiyyə edəcəyini bildirdi. Şagirdlərin hamısı yazılarını tamamlayıb ona təqdim etdi.

Müəllimə hekayələri bir-bir oxudu və hər birini çox bəyəndi. Ən yaxşısını seçməkdə çətinlik çəkdiyi üçün qalibi püşklə müəyyənləşdirməyə qərar verdi.

Hər şagird adını bir kağıza yazıb qatladı və müəllimənin masasındakı qutuya atdı. Kağızlar qarışdırıldıqdan sonra müəllimə birini çəkib uca səslə dedi:

— Əminə!

Sinif alqışlara qərq oldu. Əminə çəkmələri sinəsinə sıxdı və sevinc göz yaşlarını saxlaya bilmədi.

Axşam müəllimə evə qayıdanda sinifdə baş verənləri həyat yoldaşına göz yaşları içində danışdı. Həyat yoldaşı təəccübləndi:

— Nə gözəl həll tapmısan. Bəs niyə ağlayırsan?

Müəllimə cavab verdi:

— Çünki qutudakı kağızların heç birində şagirdlərin öz adı yox idi. Hamı sinfimizin ən imkansız ailəsindən olan Əminənin adını yazmışdı. Onların hər biri çəkmələri məhz Əminənin qazanmasını istəyirdi.

İbrət: Başqasının sevincini öz sevincindən üstün tutmaq da bir qələbədir. Əsl mərhəmət bəzən başqasının xeyrinə öz şansından keçməyi bacarmaqdır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir uşaq anası ilə birlikdə çərəz dükanına girir. Uşaq dayanmadan “Ləbləbi istəyirəm” deyə israr edir. Ananın almaq fikrində olmadığını görən satıcının uşağa yazığı gəlir:

— Bala, gəl, özün buradan bir ovuc götür.

— Yox, ancaq sən versən, alaram, — deyə uşaq cavab verir.

Satıcı ona bir ovuc dolusu ləbləbi verib soruşur:

— Niyə özün götürmədin, mənim verməyimi istədin?

Uşaq gülümsəyərək deyir:

— Çünki sənin ovucun mənimkindən böyükdür.

— Maşallah, nə qədər zirək uşaqsan! — deyə satıcı da gülümsəyir.

İbrət: Bəzən nə istədiyin qədər kimdən istədiyin də vacibdir. Verənin ovucu böyükdürsə, payın da çox olar.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Təhsil haqqını ödəmək üçün qapı-qapı gəzib xırda əşyalar satan kasıb bir oğlan bərk acır. Cibinə baxır, pulu qalmayıb. Qərara alır ki, növbəti qapını döyüb yemək istəsin.

Qapını gənc bir qadın açır. Oğlan utanıb yemək istəyə bilmir və yalnız bir stəkan su xahiş edir. Qadın onun ac olduğunu hiss edib su əvəzinə böyük bir stəkan süd gətirir.

Oğlan südü aramla içdikdən sonra soruşur:

— Sizə nə qədər borcluyam?

— Heç nə, — qadın cavab verir. — Anam bizə yaxşılığı əvəz gözləmədən etməyi öyrədib.

Oğlan yalnız bunu deyə bilir:

— Sizə ürəkdən təşəkkür edirəm.

Evdən uzaqlaşarkən özünü təkcə fiziki baxımdan deyil, mənən də daha güclü hiss edir. Onun Allaha və insanlara olan inamı yenidən möhkəmlənir.

İllər keçir. Bir gün həmin qadın ağır xəstələnir. Yerli həkimlər xəstəliyin səbəbini müəyyənləşdirə bilmədikləri üçün onu böyük şəhərə, mütəxəssislərin yanına göndərirlər.

Məsləhətləşməyə doktor Hovard Kelli də cəlb olunur. Xəstənin hansı şəhərdən gəldiyini eşidəndə dərhal onun palatasına yollanır. Qadını görən kimi tanıyır: bu, illər əvvəl ona bir stəkan süd verən və qəlbindəki ümid işığını yenidən alovlandıran həmin qadın idi.

Doktor Kelli qadının müalicəsini öz nəzarətinə götürür, onu sağaltmaq üçün əlindən gələni edir. Uzun müalicədən sonra qadın sağalır.

Xəstəxanadan çıxmaq vaxtı çatanda doktor Kelli müalicə xərclərinin hesabını istəyir. Kağızın kənarına bir neçə söz yazıb hesabı qadının palatasına göndərir.

Qadın hesabı həyəcanla açır. Göstərilən məbləği ödəyə bilməyəcəyindən qorxur və bütün ömrünü bu borcu bağlamağa sərf edəcəyini düşünür. Birdən kağızın kənarındakı cümlə diqqətini çəkir:

“Bir stəkan südlə tam ödənilmişdir.”

İmza: doktor Hovard Kelli.

İbrət: Təmənnasız edilən yaxşılıq itmir. O, görünməz bir hesaba yazılır və vaxtı gələndə, bəzən heç gözləmədiyin anda qarşına çıxır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Rayon bələdiyyəsinə yeni təyin olunmuş gənc başçı oranı gəzib vəziyyətlə tanış olmaq qərarına gəlir. Ərazini tək-tənha gəzdikdən sonra ara küçələrin birindəki çayxanaya girir və özünə çay sifariş verir.

Bu an on iki-on üç yaşlı bir uşaq:

— Əmi, ayaqqabılarını boyayımmı? — deyə başçıya müraciət edir.

Ayaqqabısı boyalı olsa da, uşağın qəlbini qırmamaq üçün:

— Olsun, gəl boya. Yaxşı boyasan, sənə istədiyin pulun iki qatını verərəm, — deyincə uşaq:

— Mən hamı üçün eyni cür boyayıram, — deyə cavab verir.

Başçı:

— Necə yəni? — deyə təəccüblənir.

Uşaq cavab verir:

— Müəllimimiz demişdi: «Uşaqlar, nə iş görsəniz, hər kəs üçün eyni cür görün, ayrı-seçkilik etməyin.» Mən də bu pula xəstə anama dərman alacağam. Sənə ayrı cür xidmət etsəm, o dərmanın anamın xəstəliyinə şəfası olmaz!

Gənc başçı həyatının ən vacib dərslərindən birini alır. Kövrəlib uşağa cibindəki ən iri əsginası və vizit kartını verir. Atasız böyüyən, həm oxuyan, həm də xəstə anasına baxan bu uşağa bundan sonra da qayğı göstərəcəyinə söz verir.

Uşağa dürüstlük aşılayan müəllimlə də görüşüb ona ayrıca təşəkkür edir.

Uşaqdan eşitdiyini unutmamaq, işində daim buna əməl etmək üçün masasındakı ad lövhəsinin arxasına “Bizdə hamı eynidir” yazdırır.

Çətin olsa da, həmişə bu sözün üstündə durmağa çalışır.

İbrət: İnsana tutduğu mövqeyə görə yox, insan olduğu üçün eyni cür yanaş. Cəmiyyəti kiçik anlarda doğru olanı seçənlər dəyişir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Acıdilli, nəzakətsiz bir adam dedi-qodu yaymaqda ittiham olunaraq kəndin ağsaqqalının hüzuruna çağırıldı.

— Bu bir zarafat idi, sadəcə zarafat, — deyə o, ittihamı rədd etdi. — Sözlərimi başqaları yanlış başa düşdü, mən günahkar deyiləm!

Amma haqqında dedi-qodu yayılan adam tələbindən əl çəkmirdi:

— Təmiz adımı ləkələdin. Ədalət tələb edirəm.

Günahkar sıxışdırıldıqca geri çəkildi:

— Bütün dediklərimi geri götürürəm, əfv edilməyimi xahiş edirəm.

Ağsaqqal dinməzcə qulaq asdı. Ürəyindən keçirdi: «Bu adam etdiyinin ağırlığını hələ dərk etməyib. Vaxt keçər, eyni günahı yenidən təkrarlayar.» Sonra adama belə dedi:

— Get, bazar meydanına quş tükündən bir yastıq gətir. Onu kəs, içindəki tükləri ətrafa səpələ. Sonra o tüklərin hamısını bir-bir yığıb mənə gətir. Bunu bacarmasan, əfv yoxdur.

Adam ağsaqqalın bu şərtini könülsüz qəbul etdi. «Qoca ağlını itirib», — deyə düşünə-düşünə yastığı meydana gətirdi və kəsdi. Tüklər bir yellə dağılıb dörd yana uçdu. Adam gah sağa, gah sola qaçıb tüklərin ardınca düşdü; lakin nə qədər çalışsa da, axırda ovucunda yalnız bir neçə tük qaldı.

Başını aşağı salıb ağsaqqalın yanına qayıtdı:

— Qalanlarını yığa bilmədim.

Sonra dərin bir ah çəkdi:

— Eynilə yaydığım sözlər kimi. Onları da bir daha geri ala bilmərəm.

İbrət: Yayılan söz küləyə verilmiş tük kimidir — bir daha geri yığılmaz. Ona görə dedi-qodudan uzaq dur.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İnsan həyatının ən qiymətli nemətlərindən biri də diqqət və qayğı görməkdir. Bəzən bir qohumun, dostun və ya tanışın sadəcə hal-əhval tutmaq üçün etdiyi qısa zəng belə insanın qəlbində günəş kimi doğur. O an anlayırsan ki, bu geniş dünyanın harasındasa səni xatırlayan, sənin varlığını önəmli sayan insanlar var.

Hər bir insan sevilməyə, yada salınmağa və dəyər verilməyə ehtiyac duyur. Səmimi bir salam, ürəkdən gələn bir sorğu-sual və ya gözlənilmədən edilən bir zəng bəzən ən qiymətli hədiyyədən də dəyərli olur. Çünki bu kiçik jestlər insanın cəmiyyətdəki yerini, ətrafındakı insanların qəlbindəki qiymətini hiss etdirir.

Ola bilsin ki, bir neçə dəqiqəlik diqqət kiminsə gününü işıqlandırsın, qəlbində ümid oyatsın və həyata bağlılığını bir az da artırsın.

Bəzən insan ömrünü uzadan dərmanlar deyil, qəlbə yaxın olan sözlər, duyulan qayğı və hiss edilən mənəvi yaxınlıq olur. Çünki xoşbəxtliyin ən etibarlı ünvanlarından biri də insanın unudulmadığını bilməsidir.

İbrət: Birinin halını soruşmaq, onu yada salmaq kiçik görünsə də, ona böyük mənəvi dayaq ola bilər. Qayğımızı əsirgəməyək ki, heç kim özünü unudulmuş hiss etməsin.

Etibar Siracsoy

Nə mal, nə də mülk istərəm,

mən əsl dost istərəm.

Hansı mülk öləndə rəhmət oxumuş sahibinə?

Mənə rəhmət oxuyacaq dost istərəm.

İbrət: İnsanın əsl sərvəti mal-mülk deyil, vəfalı dostdur. Dünyadan köçəndə səni rəhmətlə anacaq dost hər sərvətdən qiymətlidir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

— Təkəbbürlü ilə dostluq etmə! Hal bilməz, əhval bilməz, könül bilməz; üzülərsən.

— Özünü çox ağıllı sayanla dostluq etmə! Çox danışar, boş danışar, kəm danışar; üzülərsən.

— Namərdlə dostluq etmə! Mərdlik bilməz, ürək bilməz, dost bilməz; üzülərsən.

İbrət: Təkəbbürlü, özündən razı, namərd adamla dostluq peşmanlıq gətirər. Dost seçəndə qəlbinə bax.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Dostunu tanımaq istəyirsənsə, onu darda gör, çətində gör, qovğada gör. Bir də mənfəətinə toxun, onda gör.

İbrət: Dost darda, zorda və mənfəət sınağında tanınır. Rahat gündə hamı dostdur; əsl dostu çətinlik üzə çıxarır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Osmanlı adətlərindən: evə gələn qonaqların bir daha gəlməsini istəyən ev sahibləri onların ayaqqabılarını ucu evə yönəlmiş şəkildə qapı önünə düzərmiş. Beləcə qonaq evdən çıxarkən sanki dala-dala yeriyərmiş; bu da «gedin, amma yenə gəlin» mənasını verərmiş.

İbrət: Kiçik bir jestlə böyük mehribanlıq göstərmək olar. İnsana verilən dəyər çox vaxt belə xırda hərəkətlərdən bilinir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Müəllifliyi kontr-admiral Qreys Hopperə aid edilən «üzr istəmək icazə istəməkdən yaxşıdır» deyə bir ifadə var.

Bu ifadə «bir işi görmək üçün əvvəlcədən icazə istəmə — onu gör, sonra narazı qalan olsa, üzr istə» mənasında işlədilir.

Bəzən icazə gözləmək fürsəti əldən verməkdir. Doğru bildiyini et, lazım gələrsə sonra üzr istə.

Təsəvvür edin ki, bir şirkətdə iş prosesini ləngidən açıq bir problem var. Məsələn, hər həftə eyni məlumat əl ilə bir neçə fərqli cədvələ köçürülür və buna saatlarla vaxt gedir. Əməkdaşlardan biri anlayır ki, bunu sadə bir avtomatlaşdırma ilə həll etmək olar.

Əgər o, əvvəlcə uzun-uzadı icazə almağa çalışsa, məsələ bir rəhbərdən digərinə keçə, həftələrlə cavab gözlənilə və fürsət itirilə bilər. Əməkdaş isə riskin kiçik olduğunu görüb, mövcud məlumatlara zərər vermədən ayrıca sınaq sistemi qurur, prosesi avtomatlaşdırır və nəticəni göstərir. Sistem uğurlu alınırsa, hamı onun faydasını görür. Kimsə prosedurun əvvəlcədən razılaşdırılmamasından narazı qalarsa, əməkdaş deyə bilər: «Prosesi sürətləndirmək üçün sınaq etdim. Əgər qaydanı pozmuşamsa, üzr istəyirəm.»

İbrət: Burada söhbət qaydalara məhəl qoymamaqdan getmir. Fikir budur: səhvi düzəltmək mümkün olduğu, riskin az, faydanın isə aydın göründüyü hallarda uzun-uzadı icazə gözləmək təşəbbüsü söndürə bilər. Bəzən məsuliyyətlə işə başlayıb nəticə göstərmək sonsuz razılıq gözləməkdən daha faydalıdır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Mariya anası ilə birlikdə Nyu-Yorkda kiçik bir mənzildə yaşayırdı. Böyük bir şirkətdə katibə işləyirdi. Həyatı sakit, adi və bir qədər darıxdırıcı keçirdi. İş yerində isə demək olar ki, heç kim ona diqqət yetirmirdi.

Bir səhər işə gedərkən küçədə yeni açılmış papaq mağazası gördü və maraqla içəri girdi. Mağazada anası ilə birlikdə balaca bir qız və özünə papaq seçən başqa bir müştəri vardı.

Mariya bir neçə papağı başına qoyub yoxladı. Biri xüsusilə xoşuna gəldi. Onu başına qoyan kimi balaca qız heyranlıqla səsləndi:

— Ana, bax, o xanım bu papaqda necə də gözəl görünür!

Qızın anası Mariyaya tərəf dönüb dedi:

— Xanım, bu papaq sizə çox yaraşır.

Digər müştəri də onlara qoşuldu:

— Doğrudan da, bu papaqda çox gözəl görünürsünüz!

Mariya güzgünün qarşısına keçib özünə baxdı. Həyatında ilk dəfə idi ki, güzgüdəki əksini bu qədər bəyənirdi. Üzündə təbəssüm yarandı. Kassaya yaxınlaşıb papağın pulunu ödədi.

Mağazadan çıxanda sanki qarşısında tamam başqa bir dünya açıldı. Çiçəklərin rəngləri əvvəllər heç vaxt görmədiyi qədər canlı, təmiz havanın qoxusu isə daha xoş idi. Küçədəki maşınların və insanların səsi belə ahəngdar bir melodiya kimi gəlirdi. Mariya özünü gözəl və xoşbəxt hiss edirdi.

Ofis binasına çatanda mühafizəçi qapını açıb ona “Sabahınız xeyir!” dedi. Liftdə kimsə hansı mərtəbəyə getdiyini soruşub onun əvəzinə düyməni basdı. İş yoldaşları bütün gün ona heyranlıqla baxır, necə gözəl göründüyünü söyləyirdilər. Sanki Mariyanı ilk dəfə görürdülər. Meneceri isə yeni layihə barədə fikrini öyrənmək üçün onu nahara dəvət etdi.

Sehrli gün başa çatanda Mariya hələ də gülümsəyirdi. Həyatının bir anda necə dəyişdiyini düşünür və bütün bunları yeni papağı ilə əlaqələndirirdi.

Taksiyə minib evə qayıtdı. Qapını açan anası onu görən kimi heyrətlə dedi:

— Mariya, necə də gözəl görünürsən! Gözlərin uşaqlıq illərindəki kimi parıldayır!

— Bəli, ana, hamısı yeni papağım sayəsindədir. Bu gün heyrətamiz bir gün keçirdim!

— Hansı papaq? — deyə anası təəccüblə soruşdu.

Mariya təşvişlə başına toxundu. Papaq yox idi. Onu taksidə, nahar etdiyi yerdə və ya ofisdə unutduğunu düşünməyə başladı. Sonra mağazada baş verənləri bir-bir xatırladı: papağı başına qoymasını, insanların iltifatlarını, kassaya yaxınlaşıb pul kisəsini çıxarmasını və papağı piştaxtanın üstünə qoymasını...

Birdən hər şeyi anladı: papağı mağazada unutmuş, gözləri sevincdən parıldaya-parıldaya, papaqsız bayıra çıxmışdı.

Deməli, Mariyanı bütün gün xoşbəxt edən papaq deyil, insanların səmimi sözlərinin onda oyatdığı özünəinam və sevinc idi. Dəyişən dünya yox, Mariyanın dünyaya baxışı olmuşdu.

İbrət: Bir xoş söz insanın özünə münasibətini, bəzən bütün dünyasını dəyişə bilər. Xoşbəxtlik əşyalarda deyil, insanın daxilində və ona göstərilən səmimi diqqətdədir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İnsanlara münasibətin oda münasibətin kimi olsun:

çox uzaqlaşma ki, donmayasan;

çox yaxınlaşma ki, yanmayasan.

Sədi Şirazi

İbrət: İnsanla münasibətdə ölçünü qoru: nə həddindən artıq uzaqlaş ki, soyuyasan, nə də çox yaxınlaş ki, yanasan.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İllərlə oxudu, zəhmət çəkdi və nəhayət taleyini müəyyən edə biləcək o imtahan günü gəldi... Atası Kazım kişi kifayət qədər tələbkar biri idi, daim oğlunun dərsləri ilə yaxından maraqlanır və onun bu imtahanda mütləq uğur qazanacağını düşünürdü...

Kamal binaya girib imtahan verəcəyi sinfi tapdı. Sual-cavab vərəqləri paylananda həyəcanlı olsa da, imtahan başlayanda çox rahatladı... Sualları asanlıqla cavablandırırdı, cavabların düzgünlüyünə də tam əmin idi... İmtahanın bitməsinə yarım saat qalmışdı. Özünə o qədər arxayın idi ki...

Birdən gözlərini diqqətlə sinfin pəncərəsinə dikdi. Nə gördüsə, heç düşünmədən yerindən qalxıb qapıya doğru qaçdı...

— Qayıt! Yoxsa imtahanın ləğv olar, bir ilin boşa gedər, oğlum, — deyə imtahanı qəbul edən müəllim onu səslədi. Amma o dayanmadı, qaçaraq binanın arxa qapısından çıxdı...

Baş verənləri eşidən atası bir neçə saat sonra evə gələn Kamalı əvvəlcə danladı, sonra hətta üzünə şillə də vurdu. Kazım kişi çox pərişan idi. Sinifdən niyə çıxdığını, imtahanı niyə yarımçıq qoyduğunu soruşsa da, atasının daha da əsəbiləşəcəyini bildiyindən Kamal susdu... Desəydi, anlamazdı...

Kazım kişi o il boyu oğlunu durmadan danladı, məzəmmət etdi. Kamal bu vəziyyətdən incisə də, dinmədi, başını aşağı salıb dərsləri ilə məşğul oldu.

Növbəti il yenidən imtahan verdi və tibb fakültəsinə qəbul oldu... Çox yaxşı bir həkim oldu. Uzun illər şəhərdə yaşamağına baxmayaraq, ucqar bir kənd xəstəxanasına könüllü təyinat istədi. Bir il orada çalışandan sonra ailəsi onun evinə qonaq gəldi... Atası ilə arasındakı imtahan məsələsi çoxdan unudulmuşdu...

Qarlı və soyuq bir axşam Kamalın ev telefonu zəng çaldı. Zəng edən yaxınlıqdakı kəndlərdən birində bir xəstənin olduğunu dedi. Çantasını götürüb yola düşərkən atası Kazım kişi oğlunu dağ yollarında tək qoymaq istəmədi, onu müşayiət etməyə qərar verdi. Güclü çovğun altında təxminən bir saat piyada gedib həmin kəndə çatdılar. Evi tapıb qapını döydülər. Qapını yaşlı bir kişi açdı, arvadının xəstə olduğunu dedi və həkimi atası ilə birlikdə içəri dəvət etdi...

Kamal xəstəni müayinə edib lazımi müalicəni təyin etdi. Yaşlı qadın həkimə təşəkkür edərək titrək səslə dedi: «Bu soyuqda dərdimizə çarə oldun, oğlum. Sənin kimi yaxşı insanlar olmasaydı, bu dünya necə olardı? İnsan olmaq asan iş deyil... Qulaq as.»

«İllər öncə şəhərə getmişdim. Birdən yolun ortasında halım pisləşdi, bərk sancılandım. Ətrafda kimsə yox idi, yollar boş idi. Demə, o gün imtahan varmış. Beş dəqiqə keçməmiş bir cavan oğlan həyəcan içində mənə yaxınlaşdı. Məni o istidə yarım saatda xəstəxanaya çatdırdı. Hamilə idim, övladıma bir şey olar deyə qorxudan tir-tir əsirdim. Qəbul şöbəsindəki həkim dedi ki, on dəqiqə geciksəydim, ölə bilərdim... O gün oğlum dünyaya gəldi.

Məni xəstəxanaya gətirən oğlanın adını öyrənmişdim — Kamal olduğunu demişdi. Dedi ki, imtahanda idim, pəncərədən baxanda sizi gördüm, tək olduğunuzu anlayanda sinifdən çıxıb köməyinizə gəldim. İmtahandan vaz keçdiyim üçün bir ilimi itirsəm də, heç peşman olmadım.

Oğlumun adını Kamal qoydum. Onu o mərhəmətli oğlanın hekayəsi ilə böyütdüm, Kamal kimi bir insan olsun deyə daim öyüd-nəsihət etdim. İndi müəllimdir... Şagirdlərini ilk növbədə insan kimi yetişdirməyə çalışır... Ah, kaş o oğlanı da tapıb ondan halallıq ala biləydim... Hər kəs həkim, müəllim, mühəndis ola bilər. Bu dünyada ən çətini insan ola bilməkdir... O gənc necə də gözəl bir insan idi. Yolun ortasında məni tək qoymadı.» Bunu eşidən doktor Kamal: «Halaldır, ana, narahat olma...» dedi.

Kazım kişi doluxsundu, amma göz yaşlarını gizlətməyə çalışdı. Evdən çıxanda isə daha özünü saxlaya bilmədi. Yol boyu ağladı. “Kamal, oğlum...” dedi, ardını gətirə bilmədi — hıçqırıq onu boğurdu.

İbrət: Peşə sahibi olmaq olar, əsl çətini insan olmaqdır. Bir gəncin vaxtında etdiyi mərhəmət nəsillər boyu davam edən xeyirə çevrilir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

İnsan həyatının ən incə və dərin qatlarında bir həqiqət var: münasibətlər bizim mənəvi varlığımızın aynasıdır. Ailə ocağında doğulan istilik, qohumluqda kök salan bağlılıq, dostluqda yaranan qarşılıqlı anlayış--- bunların hər biri həyatın ən qiymətli sərvətlərindəndir. İş yoldaşları arasında qurulan hörmət və mehribanlıq isə insanın gündəlik zəhmətinə ruh verən görünməz bir işıq kimidir.

Mehribanlıq sadəcə davranış deyil, bu, insanın daxili zənginliyinin ifadəsidir. O, ürəkləri bir- birinə yaxınlaşdıran, soyuq anları isidən, sözsüz anlaşmanı mümkün edən səssiz bir körpüdür.

Biz bu körpünü qorusaq və möhkəmləndirsək, həyat daha mənalı, insanlar daha yaxın və dünya bir az daha yaşanmalı olar.

İbrət: Münasibətlər qarşılıqlı hörmət, anlayış və mehribanlıqla möhkəmlənir. Yaxınlığımızın davam etməsi üçün bir-birimizə qayğı göstərməyi unutmamalıyıq.

Etibar Siracsoy

Hər gün olduğu kimi bu gün də üzərində işlədikləri layihənin vəziyyətini müzakirə etmək üçün Cavid bəy və heyəti toplantı otağına yığışmışdı. Hər kəs öncəki gün həm qazandığı uğurlu nəticələr, həm də qarşılaşdığı çətinliklər barədə qısaca məlumat verirdi.

Növbə Kamala çatdı. O da başqaları kimi gördüyü işlər barədə hesabat verdi, amma sanki həmkarlarından kömək umurmuş kimi üzləşdiyi problem haqqında daha ətraflı danışdı. Sözünü bitirər-bitirməz Nadir ittihamedici bir səslə: «Günahkar sən özünsən, sənin üzündən bizim işimiz də dayanıb, heç nə edə bilmirik» deyə hamının gözü önündə Kamalı sancdı. Otaqdakılar donub qaldı. Kamal çox pərt olmuşdu, nə edəcəyini bilmirdi.

Layihə rəhbəri Cavid bəy söhbətin böyüyüb münaqişəyə çevrilməməsi üçün dərhal araya girdi:

— Uşaqlar, gəlin bugünkü müzakirəni burada bitirək. Bu məsələyə ayrıca baxarıq.

Hamı dağılışdı.

Cavid bəy nə edəcəyini yaxşı bilirdi: təkbətək görüşüb dostcasına söhbət etmək. O, Nadiri bir stəkan çay içmək bəhanəsi ilə şirkətin kafesinə dəvət etdi, ordan-burdan söhbətdən sonra nəhayət əsas mətləbə keçdi və təmkinini pozmadan, aramla bunları dedi: «Oğlum, bu gün sənin Kamala qarşı rəftarın çox yanlış idi. Məsələnin əslini öyrənmədən, bilmədən kimisə suçlamaq, özü də başqalarının yanında, qəbuledilməzdir. Özünü onun yerinə qoy. Adam bizdən kömək gözlədiyi halda ittiham olunur. Əminəm ki, Kamal bizdən birlikdə oturub düşünməyimizi, məsələnin həllini birgə tapmağımızı umurdu.»

Nadir utandığından başını aşağı saldı. Cavid bəyin nəsihəti bəhrə vermiş, Nadir üçün yaxşı bir dərs olmuşdu; qəbahət etdiyini anlamışdı.

Sonralar Nadir bu söhbəti hər xatırlayanda Cavid bəyə minnətdarlıq edirdi. Bir də ona görə minnətdar idi ki, aralarında olan söhbətdən şirkətdə heç kimin xəbəri yox idi.

İbrət: Münaqişədə kimin haqlı olduğu, müzakirədə isə nəyin doğru olduğu araşdırılır. Doğrunu tapmaq istəyirsənsə, mübahisə yox, müzakirə et.

Bəxtiyar Siracov

Soyuq bir qış gecəsi idi. İşdən evə qayıdırdım. Öndə sərxoş kimi görünən bir adam gördüm. Sağa-sola əyilə-əyilə, taqətsiz halda yanındakı dirəyə sarılmışdı. Yaxınlaşdım. Yaşı otuzdan çox olardı. Çox təmiz, səliqəli geyinmişdi. Yoldan keçənlərin bəziləri ucadan içkinin zərərindən danışır, bəziləri isə istehza edib gülürdü.

— Özünüzü necə hiss edirsiniz? Köməyə ehtiyacınız varmı? — deyə adamdan soruşdum.

Dodaqlarından çıxan iniltiyə bənzər səslə:

— Xəstəyəm!… — dedi.

Yıxılmasın deyə qolumla belindən tutub taksi dayanacağına gətirdim. Taksi gözləməyə başladıq. Axşam kəsilən qar yenidən yağırdı; yavaş-yavaş buz bağlayan yollarda bir-biri ilə yarışan sahibsiz itlərdən başqa heç bir həyat əlaməti qalmamışdı.

Taksi tapmaqdan ümidimi üzmüşdüm ki, yanımızda bir taksi dayandı. Sürücüyə vəziyyəti izah etdim və tələsdiyimizi dedim.

Xəstəni arxa oturacaqda əyləşdirib xəstəxanaya yollandıq. Həkimlər sağ olsunlar, dərhal köməyə gəlib lazımi müalicəni etdilər. Biz də onun çarpayısının yanında gözlədik.

Növbətçi həkim bildirdi ki, biz xəstəni ən azı donmaqdan xilas etmişik. Gənc isə hələ danışa bilmədiyi üçün sadəcə bizə baxıb gülümsəyirdi. Sürücü də yanımda idi... Xəstəmiz bir müddət sonra özünə gəldi. Onu yenidən maşına mindirib evinə apardıq.

Həyat yoldaşı onun tez-tez diabetik komaya düşdüyünü bildiyindən dəhşətli təlaş içində oğlu ilə birlikdə küçəyə çıxmışdı. Bizi görəndə həyəcanla qaçıb yanımıza gəldilər. Ailə üzvləri bir-birinə bərk-bərk sarıldı, gözləri sevinclə dolu idi.

Saatlarla davam edən yorğunluğumuzdan əsər-əlamət qalmadı; bizə necə təşəkkür edəcəyini bilməyən o ailənin xoşbəxtliyindən bizim də gözlərimiz doldu.

Vidalaşma vaxtı sürücüdən borcumu soruşdum.

Başını yellədi:

— Sən mənə yox, mən sənə borcluyam, dostum! — dedi. — Məni belə bir yaxşılığa şərik etdin. Bəlkə də iyirmi ildir ağlamayan bir insana bu gözəl hissi yaşatdın.

Sürücünü bağrıma basıb ayrılarkən gecənin soyuğunu hiss etmədim və evə piyada qayıtmaq qərarına gəldim.

Kim bilir? Bəlkə yolumun üstündə köməyimə ehtiyacı olan daha bir insan çıxacaqdı?

İbrət: İnsanlıq mərhəmət üzərində qurulur. Mərhəmət ağlayanla ağlamaq yox, göz yaşını dayandırmağın yolunu tapmaqdır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Uşaqlara kiçik yaşdan öyrətməliyik ki, başqasını fərqli olduğuna və ya görünüşünə görə ələ salmaq, alçaltmaq olmaz.

İbrət: Başqasının fərqliliyini və ya görünüşünü ələ salmaq alçaqlıqdır. Bunu ən kiçik yaşdan uşaqlarımıza öyrətməliyik.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir gün dərs zamanı müəllim tələbələrinə sual verdi:

— Niyə insanlar mübahisə edəndə qışqırır?

— Ona görə ki, əsəblərini cilovlaya bilmirlər, — deyə bir tələbə cavab verdi.

— Axı o adam yanındadır. Niyə qışqırırsan? Əsəbi olsan da, onunla sakit danışa bilməzsənmi? — deyə müəllim soruşdu.

Tələbələrin hərəsi bir cavab verdi, lakin heç biri müəllimi qane etmədi. Nəhayət, o dedi:

— İnsanlar bir-birindən narazı olduqca, mübahisə etdikcə ürəkləri bir-birindən uzaqlaşır. Bu məsafədən bir-birini eşitmək üçün qışqırmalı olurlar. Nə qədər ucadan qışqırırlarsa, deməli, ürəkləri də bir o qədər bir-birindən uzaqdır.

Bir qədər susandan sonra müəllim sözünə davam etdi:

— Bəs insanlar bir-birini sevəndə nə olur? Onlar qışqırmır, əksinə, astadan danışır. Çünki ürəkləri bir-birinə çox yaxındır, aralarındakı məsafə azdır. Bəs daha güclü sevgi olanda nə baş verir? Onda astadan da danışmır, pıçıldaşırlar və bir-birinə bir az da yaxınlaşırlar. Ürəkləri yaxınlaşdıqca, hətta pıçıldaşmağa da ehtiyac duymurlar — sadəcə bir-birinə baxıb hər şeyi sözsüz anlayırlar... Əziz tələbələrim, siz də mübahisə edəndə ürəklərinizin bir-birindən uzaqlaşmasına imkan verməyin, aranızdakı məsafəni artıra biləcək sözlər deməyin.

Çünki günlərin bir günü bu məsafə o qədər böyüyə bilər ki, geri yolu tapa bilməzsiniz.

İbrət: Qışqırıq qəlblərin bir-birindən uzaqlaşdığının səsidir. Sevgidə pıçıltı bəs edir — aranızdakı məsafəni böyütməyin.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Sərçələrin cəh-cəhiylə açılardı səhərlərim—

Ötüşərdi, yox olardı qüssələrim, kədərlərim

Sabahların xoş havası süzüləndə pəncərədən,

Boylanardı nurlu Günəş zər şəfəqli üfüqlərdən!

Ötdü dövran, dəyişdi o sabahların dəyərləri,

“Qaaa”səsilə qarğalar da əvəzlədi sərçələri!

Bənzəmir heç əvvəlkinə ətrafdakı mənzərələr—

Bilinməyir bundan sonra olacaqdır nələr...nələr!...

Bəzi vaxtlar yaşansa da çətin günlər, gərgin anlar

Dostluq ilə ömrümüzə hasil olur xoş zamanlar!

Yeni, gözəl sabahlara ümidlərlə gedirik biz!

Əziz dostlar var olsunlar—onlar böyük sərvətimiz!

Etibar Siracsoy

Keçən qış işimdən çıxarıldım. Dolanışığımı təmin etmək üçün müvəqqəti olaraq qəzet daşıyıcısı işləməli oldum. Qəzet çatdırdığım evlərdən birinin poçt qutusu möhürlü olduğu üçün qapını döyməli oldum. Qapını yaşlı bir kişi açdı.

— Dayı, poçt qutusunu niyə möhürləmisiniz? — deyə soruşdum.

— Mən onu qəsdən möhürləmişəm, — deyə cavab verdi.

Sonra qəribə tərzdə gülümsəyib davam etdi:

— Sizdən xahiş edirəm, hər gün qəzeti gətirəndə, zəhmət olmasa, qapını döyün və ya zəngi basıb şəxsən mənə verin.

— Əlbəttə, amma bu, ikimiz üçün də əlverişsizdir, vaxt itkisidir, — deyə təəccübləndim.

— Problem yoxdur, mən hər gün evdəyəm, — dedi və əlavə etdi:

— Arvadım rəhmətə gedib, oğlum xaricdədir, mən burada tək yaşayıram. Kim bilir, nə qədər ömrüm qalıb?

Bu zaman qocanın dumanlı, nəmli gözlərini gördüm.

— Qəzet oxumaq üçün abunə olmamısınızmı məgər? — deyə soruşdum.

— Mən heç vaxt qəzet oxumuram... Yalnız qapı zənginin səsinə abunə olmuşam.

Sonra əllərini bir-birinə tutub dedi:

— Cavan oğlan, bir yaxşılıq da et. Bu, oğlumun telefon nömrəsidir. Bir gün qapını döyəndə səsim gəlməsə, ona zəng vurub xəbər ver.

İbrət: Bəzi insanlar üçün bir zəng səsi, bir salam bütün dünyaya dəyər. Tənhaların qapısını döyməyi unutmayaq.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Sizi yalnız işi düşəndə axtaranlardan inciməyin. Bəlkə dara düşüblər, köməyinizə ehtiyacları var, ona görə sizə üz tuturlar. Belə düşünsəniz, ürəyiniz daha rahat olar.

İbrət: Səni yalnız işi düşəndə axtaranlardan incimək əvəzinə, sənə etibar etdikləri üçün gəldiklərini düşün — qəlbin rahat olar.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir gün gənc bir oğlan evlənmək qərarına gəlir. Toy hazırlıqlarına bir həftə vaxt sərf edəndən sonra bir axşam atasına: «Ata, səndən bir xahişim var. Bütün işləri tək görməyə gücüm çatmır. Lütfən, bu siyahını götür və oradakı bütün dostlarıma zəng vurub onları toyuma dəvət et» deyir. «Gözüm üstə, oğlum!» deyə atası cavab verir.

Toy günü oğlan əsəbi halda atasına yaxınlaşır: «Ata, axı mən səndən bütün dostlarıma zəng vurmağını xahiş etmişdim!»

— Oğul, mən elə sən istədiyin kimi etdim.

— Siyahıda əlli nəfər vardı, burada isə cəmi on beşini görürəm, — deyə oğlan etiraz edir.

— Oğlum, mən əlli nəfərin hamısına bir-bir zəng vurdum. Hər birinə sənin adından zəng etdiyimi, hazırda problemin olduğunu, dostlarının yardımına ehtiyacın olduğunu söylədim və bu vaxt, bu məkanda olmalarını xahiş etdim. Sən heç narahat olma, oğlum. Sənin əsl dostların bu gün burada, sənin yanındadır!

İbrət: Əsl dost sən dara düşəndə yanında olandır. Sayı çox olan tanışların yox, sınaqdan çıxan az dostun qiymətlidir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bəziləri üçün yalnız bunu demək olar:

Tanış olduq — sevindik, tanıdıq — üzüldük.

İbrət: Tanış olmaq sevindirə bilər, amma insanı yaxından tanıyanda bəzən məyus olursan. Hər kəsi olduğu kimi görmək asan deyil.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

(Samurayların həyatından alınmış ibrətamiz bir hekayə)

Ahıl, müdrik bir samuray varmış. O, şagirdlərinə müdrikliyin və döyüş sənətinin sirlərini öyrədərmiş. Bir gün növbəti dərs zamanı ədəbsizliyi və qəddarlığı ilə tanınan bir döyüşçü sinfə daxil olur. Bu döyüşçü rəqiblərini təhqir edib hövsələdən çıxarar, sonra da əsəbiləşmiş rəqibinin bir-birinin ardınca etdiyi səhvlərdən istifadə edib onu məğlub edərmiş. Bu dəfə də eyni taktikanı işlədir, samurayı döyüşə təhrik etmək üçün ona bir neçə təhqiramiz söz deyir. Samuray təhqirlərə məhəl qoymadan dərsinə davam edir.

Təhqirlərini bir neçə dəfə təkrarlayandan sonra da samuraydan heç bir cavab ala bilməyən döyüşçü əsəbi halda sinfi tərk edib gedir.

Bu səhnəni diqqətlə izləyən şagirdlər müəllimlərindən soruşur:

— Ustad, siz nə üçün bu təhqirlərə dözdünüz? Nədən onu döyüşə çağırmadınız?

Müdrik samuray belə cavab verir:

— Əgər kimsə sizə hədiyyə ilə gəlir və siz o hədiyyəni qəbul etmirsinizsə, onda hədiyyə kimə aid olur?

— Əvvəlki sahibinə, — deyə şagirdlər cavab verir.

— Paxıllığa, nifrətə və təhqirə də belə baxın. Qəbul etməsəniz, bu “hədiyyələr” onları verənin özündə qalar.

İbrət: Qəbul etmədiyin təhqir sahibinə qayıdır — eynilə geri qaytarılan hədiyyə kimi. Pisliyə pisliklə yox, təmkinlə cavab ver.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Bir tanışımın ziyarətinə getmişdim. Evinə daxil oldum, otağına girdim. Başını aşağı əymiş halda səssiz oturmuşdu. Qəmli görünürdü.

— Kədərlisən? — deyə soruşdum.

Başını qaldırıb gözlərimə baxdı:

— Yox, tənhayam.

İbrət: Ən böyük dərd insanların içində belə özünü tənha hiss etməkdir. Yanındakının tənhalığını görmək əsl həssaslıqdır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Atam pul köçürməli olduğu üçün onunla birlikdə bankda bir saat vaxt keçirməli oldum. Sonunda səbrim çatmadı və ona dedim:

— Ata, gəl sənin bank işlərini internet üzərindən görək. Nə deyirsən?

— Bu, mənə nə verəcək, oğul? — deyə atam təəccüblə mənə baxdı.

— Sən daha pul köçürmək üçün bankda bir saat vaxt itirməyəcəksən. Hətta internet sənə alış-verişini də onlayn etmək imkanı verəcək. Hər şey çox asan və rahat olacaq, — deyə tez cavab verdim.

Atamı internetdən istifadə etməyə həvəsləndirəcəyimi düşünüb özüm də ruhlanmışdım.

Atam soruşdu:

— Əgər sən deyəni etsəm, onda mən evdən bayıra çıxmalı olmayacağam. Eləmi?

— Elədir, elədir, ata.

Mən ona hətta alacağı ərzaqların da qapıya qədər gətirilə biləcəyini, Amazon şirkətinin hər şeyi alıcının evinə çatdırdığını söylədim.

Atamın cavabından dilim ağzımda qurudu:

— Oğlum, mən bankda keçirdiyim bir saat ərzində dörd dostumu gördüm, məni çoxdandır yaxşı tanıyan bank işçiləri ilə söhbət etdim.

Bilirsən ki, mən tənhayam... mənim insanları görməyə ehtiyacım var. Geyinib-gecinib banka gəlməyi xoşlayıram. Kifayət qədər vaxtım var, həmişə canlı ünsiyyətdən həzz alıram.

İki il əvvəl mən xəstələnəndə həmişə meyvə aldığım yaxınlıqdakı dükanın satıcısı məni görməyə gəldi, xəstə olduğuma çox pərişan oldu, yatağımın yanında oturub halıma şərik oldu.

Bir müddət əvvəl anan səhər gəzintisi zamanı yıxılanda məhəlləmizin baqqalı onu qaldırıb maşınına mindirərək tez bir zamanda evimizə çatdırmışdı. Çünki harada yaşadığımızı bilirdi.

Əgər hər şey onlayn olsa, mən bu insani duyğulardan məhrum olmayacağammı?

Axı nəyə görə hər şey evimə qədər gətirilsin deyə yalnız kompüterlə ünsiyyətdə olmalıyam?

Mən «elektron satıcı»nın yerinə ünsiyyətdə olduğum adamı tanımaq istəyirəm. Mən canlı əlaqə, münasibət istəyirəm.

Amazon bunu da edə bilərmi?

Texnologiya həyat deyil.

Vaxtını cihazlarla yox, insanlarla keçir, oğul.

İbrət: Texnologiya rahatlıq verir, amma həyatı əvəz etmir. Əsl dəyər canlı ünsiyyətdə, insanla insan arasındakı istilikdədir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Rəhmətlik atam Hafiz Əli Çanaqqalada olarkən mən hələ anamın bətnində, yeddi aylıq idim. Atamı heç görmədim, tanımadım. Onun heç bir fotoşəkli belə yox idi.

Çox ağır günlər idi. Səfərbərlik, işğal dövrü, qurtuluş, yoxsulluq, sıxıntı illəri...

Uşaqlığımız daim çörək dalınca qaçmaqla, acılar içində keçdi.

Anam bir yerə getmək istəyəndə həmişə yanıma gələr və:

— Oğlum, mən bazara gedirəm. Atan gələrsə, dərhal mənə xəbər ver!

— Xalangilə gedirəm. Atan gələrsə, dərhal mənə xəbər ver!

— Qonşuya gedirəm. Atan gələrsə, dərhal mənə xəbər ver! — deyərdi.

Anam hey gözü yolda atamı gözlədi.

Mən böyüdüm, iş sahibi oldum, bir dükan açdım. Anam həmişəki kimi yenə bir yerə gedəndə dükana gələr, hara gedəcəyini deyər və: «Atan gələrsə, mənə xəbər ver, ha!» deyə əlavə edərdi.

İllər keçdi. Anam yaşlandı. Buna baxmayaraq yenə də adətinə sadiq qalıb əsasına söykənə-söykənə yanıma gələr: «Atan gələrsə, məni çağır, ha!» deyərdi.

Bir gün halı pisləşdi, yatağa düşdü.

Ölüm ayağında bizimlə vidalaşdı: «Mənə yaxşı baxdınız, haqqınızı halal edin» dedi. Yavaşca mənə tərəf dönüb: «Atan gələrsə, ona deyərsən ki, anam həmişə səni gözlədi» dedi. Birdən nə oldusa, başını qaldırıb qapıya tərəf boylandı və gülümsəyərək: «Xoş gəldin, bəyim, xoş gəldin!» deyib ruhunu tapşırdı.

* * *

Balıkəsirdə yaşayan qoca pinəçi Cövdət Alqalpın xatirələrindən.

Qələmə alan: araşdırmaçı yazar, Bursa Çınar Anadolu Liseyinin coğrafiya müəllimi Mustafa Doğru.

* * *

18 mart Çanaqqala zəfəri günüdür.

Əgər 1915-də Çanaqqala düşsəydi, Anadoluda uydurma dövlətlər qurulacaq, burada yaşayan xalqlar bir-birinə düşmən edilib qırdırılacaq, ölkə ingilis, fransız və italyanların müstəmləkəsinə çevriləcəkdi.

* * *

Çanaqqalada şəhid olmuş azərbaycanlı əsgərlərimiz də daxil olmaqla, bütün şəhidlərin ruhu şad olsun! Heç bir ananın gözü yolda qalmasın!

İbrət: Bir ananın ömürlük sədaqəti və intizarı sevginin ən saf ifadəsidir. Vətən uğrunda şəhid olanların və gözü yolda qalan anaların xatirəsi müqəddəsdir.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Anam danışırdı: «Çox gənc yaşımda atanla evləndim. Nə düz-əməlli yemək bişirə bilirdim, nə də iynə götürüb naxış-tikiş tikməyi. Bir gün qayınanam — sənin nənən — qonşuya getməyə hazırlaşarkən yunlarını yuyub qurutduğu yorğanı önümə sərib: ‘Bunu mən dönənə qədər sırıyıb qurtararsan’, dedi. Başladım sırımağa, amma gücüm çatmadı. İynə yorğandan keçmirdi. Ağlamaq tutdu məni. Bir tərəfdən iynə əlimə batır, ağrıdan gözlərim yaşarırdı, digər tərəfdən də qayınanama nə deyəcəyimi bilmədiyim üçün göz yaşlarım səngimirdi.

Elə bu vaxt atan nahar fasiləsində evə gəldi. Ağladığımı görüb iynəni əlimdən aldı, yorğanı tezliklə sırıyıb qurtardı. Sonra yeməyini yeyib işinə getdi. Qayınanama heç nə demədi. Qadın qayıdıb yorğanı hazır görəndə çox razı qaldı.”

Boş yerə deməyiblər: «Yol yormursa, yoldaşındandır.»

İbrət: Yol deyil, yanındakı adam yorur və ya yükünü yüngülləşdirir. Doğru yoldaş çətin işi belə asanlaşdırır.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.

Birini bağışlamaq onu sevməli, onunla danışmalı, münasibəti davam etdirməli olduğun demək deyil. Bağışlamaq onun günahsız və ya haqlı olduğunu qəbul etmək də deyil.

Bağışlamaq incikliyin, küskünlüyün və nifrətin əsarətindən qurtulmaq, köhnə yaranın ağrısından azad olmaqdır.

Bağışlayın, azad olun. Amma başınıza gələndən dərs alın ki, yenə eyni yerdən yaralanmayasınız.

İbrət: Bağışlamaq qarşı tərəfi haqlı çıxarmaq deyil — kin və küskünlük zindanından özünü azad etməkdir. Əfv et və rahatla, amma dərsini də unutma.

Hekayələr açıq internet mənbələrindən alınmış, illüstrasiyalar isə süni intellektlə yaradılmışdır.